صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف دسته چک متعلق به شخص ب را سرقت مینماید و یک برگ از چک را به جای شخص ب امضاء و با آن به صورت قسطی لوازم خانگی به ارزش یکصد میلیون تومان از شخص ج خریداری مینماید و چک را بابت ضمانت لوازم خانگی تحویل شخص ج نماید و لوازم را به منزل منتقل مینماید. اتهامات شخص الف را به صورت مستدل بیان نمایید.
نظر هیئت عالی
در فرض سؤال، «الف» مرتکب بزه سرقت، جعل امضای دیگری ذیل چک، استفاده از سند مجعول با ارائه آن به فروشنده لوازم خانگی و کلاهبرداری به صورت بردن و تملک مال غیر شده است، سه جرم اول که بحثی ندارند، و جرم چهارم که مورد مناقشه اقلیت محترم قضات استان گلستان گردیده است مورد بحث است. نظر به اینکه کلاهبرداری عبارت از توسل به وسایل متقلبانه و بردن مال دیگری است در فرض سؤال، کلیه ارکان مادی و معنوی این جرم ثابت است.
نظر اکثریت
در فرض سوال شخص الف با سرقت دسته چک، مرتکب بزه سرقت گردیده است و با امضاء آن به جای شخص ب، مرتکب بزه جعل از طریق ساخت سند مجعول شده است و با توجه به این که چکی را که در ازای سرقت بدست آورده است با رفتار جعل (امضا کردن به جای شخص ب) برای خود قلمداد نموده است و آن را به شخص ج تحویل داده است، این مقدار از رفتار شخص الف مشمول مانور متقلبانه میگردد و در ازای این مانور متقلبانه که موجب فریب شخص ج گردیده است موجب میگردد اعتماد شخص ج جلب گردد و در ازای این جلب اعتماد، اموال خود را به شخص الف واگذار نماید و شخص الف نیز آنها را ببرد و تصاحب کند. البته باید دقت گردد شخص الف پس از امضاء کردن و ارتکاب بزه جعل، با ارائه آن چک مجعول به شخص ج مرتکب بزه استفاده از سند مجعول گردیده است که خود به عنوان مانور متقلبانه جرم شدیدتر محسوب گردیده لذا دیگر بزه استفاده از سند مجعول برای شخص الف در نظر گرفته نمیشود. مانور متقلبانه عبارت است از: سلسله رفتارهایی که موجب جلب اعتماد بزه دیده گردد و در فرض سوال چیزی که باعث جلب اعتماد شخص ج گردیده است، ارائه چک به مبلغ یکصد میلیون تومان بوده است و در ازای این مانور متقلبانه، اموال متعلق به شخص ج را برده است. شخص الف مرتکب جرایم کلاهبرداری، جعل، سرقت گردیده است.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه شخص الف دسته چک متعلق به شخص ب را ربایش نموده است مرتکب بزه سرقت شده است و پس از اقدام به سرقت، اقدام به امضاء شخص دیگری به صورت مجعول نموده است لذا مرتکب بزه جعل گردیده است و آن چک مجعول را به شخص ج ارائه داده است که مرتکب بزه استفاده از سند مجعول شده است. در خصوص این که چرا شخص الف مرتکب بزه کلاهبردای نشده است، با توجه به اینکه مانور متقلبانه باید رفتاری باشد که همراه با تقلب باشد و در ازای این تقلب مال از ید و تصرف بزه دیده خارج گردد درحالی که در فرض سوال، ارائه چک بصورت کلی موجب خروج مال متعلق به شخص ج شده است نه این که چک چون مجعول بوده است و دارای خصوصیت جعلی بوده است موجب خروج مال گردیده است لذا ارائه چک مجعول به عنوان خریدار مال نمیتواند مانور محسوب گردد. شخص الف مرتکب بزههای سرقت، جعل، استفاده از سند مجعول گردیده است.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 109 قانون مجازات اسلامی