صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
باتوجه به اختلاف رویه در دادگاههای اطفال و نوجوانان در استنباط از ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری که ناشی از عدم ذکر شمسی یا قمری بودن سن طفل یا نوجوان است، کدام نظریه صحیح است؟ (منظور مقنن در صلاحیت دادگاه، سال شمسی است یا قمری؟)
نظر هیئت عالی
منظور مقنن در خصوص تحقیقات مقدماتی جرائم افراد 15 تا 18 سال در ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری کسانی است که 15 تا 18 سال تمام شمسی داشته باشند. نتیجتاً با توجه به ماده 304 همان قانون و ماده یک قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب سال 81 نظریه اکثریت صحیح اعلام میشود.
نظر اکثریت
به دو دلیل، منظور مقنن سال شمسی بوده است:1- در تبصره 1 ماده 304 قانون آیین دادرسی کیفری، طفل را کسی معرفی کرده است که به حد بلوغ شرعی نرسیده باشد و سن در رابطه با بلوغ تعیین نکرده است. 2- در ماده 88 قانون مجازات اسلامی، برای جرایم اطفال و نوجوانان 9 تا 15 سال شمسی، مجازات تعیین شده است و لذا در این ماده نیز سن بلوغ تعیین نشده است. اقای دکتر خالقی نیز در کتاب خود به سن شمسی در ذیل ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری اشاره کرده است. درنتیجه مشخص است که قانونگذار به دنبال تعیین سن بلوغ و به تبع آن، سال قمری نبوده است.
نظر اقلیت
از تبصره ماده 304 که اشاره به بلوغ شرعی شده است و نیز ماده 147 و 148 قانون مجازات اسلامی در تعیین سن بلوغ که به سال قمری اشاره شده است، اینطور استنباط میشود که منظور از 15 سال در ماده 285، سال شمسی است.
مستندات قانونی
ماده 147 قانون مجازات اسلامی | ماده 285 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 304 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 88 قانون مجازات اسلامی