صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در تحقق بزه اخاذی علاوه بر اکراه، الزاماً باید جبر و غلبه نیز باشد؟ اساساً نحوه ی جمع و تعامل بین جبر و قهر با اکراه به چه نحو است؟
نظر هیئت عالی
جبر و قهر از ارکان تحقق بزه اخاذی است به نظر می رسد که منظور مقنن از جبر اجبار و واداشتن فرد با انجام کاری باشد و منظور از قهر مرتبه پایین تری از اجبار باشد که می توان آن را معادل اکراه و تهدید دانست. منظور مقنن اکراه تام عادتاً قابل تحمل نباشد که معادل اجبار است همچنین درجات پایین از اجبار کردن در حد اکراه تام هم نباشد مشمول مقررات این ماده می گردد.
نظر اکثریت
منظور از اکراه در متن ماده 125 قانون مجازات نیرو های مسلح مصوب 1382، مرتبه ای از اجبار است که در آن شخص به انجام عمل یا ترک عمل وادار می شود که از آن کراهت دارد و منشاء اکراه نیز فشار درونی یا تهدید می باشد. آنچه که در اکراه ملاک و معیار است، نداشتن طیب نفس و رضایت و ملاک در اجبار، فقدان قصد و اراده است. در جرم اخاذی فرد باید قصد کسب نفع مالی به ناحق از دیگری را داشته باشد. و برای تحقق جرم، فرد باید با استفاده جبر و قهر یا تهدید یا اکراه، دیگری را وادار به پرداخت وجه یا مال کند و هدف غایی مرتکب، کسب نفع مالی غیر قانونی است.
نظر اقلیت
صرفاً وجود اکراه بدون جبر و قهر یا تهدید، برای تحقق جرم اخاذی کافی است. اکراه به معنای وادار کردن فردی به انجام عمل خلاف میل خود با تهدید به آسیب یا ضرر است، معمولاً جبر و قهر همراه اکراه به کار گرفته نمی شود. اینکه در ماده 125 قهر و اکراه را باهم ذکر کرده، منظور جبر معنوی است که به معنای اکراه است. اکراه مرتبه ی نازله ای از اجبار است که شخص به عمل یا ترک عمل وادار می شود.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 125 قانون مجازات نیروهای مسلح | ماده 669 قانون مجازات اسلامی