صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا در دوران نامزدی (بعد از عقد نکاح تا زمان ازدواج)، در مناطق اهل تسنن؛ زوجه مستحق دریافت نفقه میگردد؟
نظر هیئت عالی
نفقه از حقوق مالی زوجه است و گرچه از آثار احوال شخصیه (یعنی نکاح) میباشد اما خود از احوال شخصیه نیست و تابع قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیرشیعه و استعلام از مراجع فتوای اهل تسنن میباشد و درنتیجه مشمول قانون مدنی است که با آغاز نکاح به زوجه نفقه تعلق میگیرد. در فرض سوال نظریه ابرازی مطلوب است.
نظر اکثریت
موضوع مطروحه داخل در امور احوال شخصیه میباشد که آن نیز براساس فقه امام شافعی رسیدگی میگردد که در آن نیز دو نظر مطرح است: نظر نخست: به مجرد عقد ازدواج صحیح نفقه بر زوج واجب میشود خواه همسر مسلمان باشد یا اهل کتاب، بزرگ باشد یا کوچک، تندرست باشد یا بیمار، خواه به خانه شوهر منتقل شود یا نشود مادام که شوهر از او طلب انتقال وی به منزل خود نکند و او بدون عذر شرعی از آن امتناع ننماید چراکه خداوند متعال واجب شدن نفقه را به خود ازدواج ارتباط داده است نه به معاشرت جنسی و همبستری و نگهداری آن همانطور که این عمومیت و مطلق بودن در منابع وجوب نفقه آمده است. گروهی دیگر معتقدند سببی که بهوسیله آن همسر استحقاق نفقه را مییابد آن است که شوهر او را برای حق خود و منفعت خود حبس کند و نگه دارد. بنابراین دیدگاه، همسری که برای معاشرت زناشویی صلاحیت ندارد بخاطر یک مانع طبیعی مانند خردسالی یا بیماری عارضی نفقهاش واجب نمیشود. از میان دو رای مطروحه رای نخست برتر و ارجح است با این قید که به مجرد عقد نکاح زوجه مستحق دریافت نفقه است لکن میبایست آمادگی و اراده برای تمکین به زوج را داشته باشد حتی در غیر مدخوله بودن در واقع همبستری در اینجا شرط نیست.
نظر اقلیت
نفقه موضوعی است که دارای مقدمه است. در واقع میبایست مقدمه آن اجرا تا خود آن نیز محقق گردد و مقدمه آن تمکین است آن هم به شیوه تمکین خاص؛ لذا مادامیکه تمکین انجام نگردد امکان پرداخت نفقه وجود ندارد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 1106 قانون مدنی | ماده 1107 قانون مدنی