صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آقای الف ماشینی که اتاقش را عوض کرده، به آقای ب میفروشد و آقای ب ماشین را به آقای ج میفروشد و آقای ج جهت تعویض پلاک اقدام مینماید که متوجه میشود اتاق ماشین عوض شده است لذا از آقای الف و ب تحت عنوان کلاهبرداری شکایت نموده که دادسرا پس از انجام تحقیقات اقدام به صدور قرار منع تعقیب مینماید و پرونده ضمن اعتراض به قرار صادره به دادگاه کیفری دو ارسال و قاضی دادگاه کیفری دو با توجه به اطلاع آقای ب نسبت به تعویض اتاق برای ایشان تحت عنوان کلاهبرداری و برای آقای الف تحت عنوان معاونت در کلاهبرداری قرار جلب به دادرسی صادر و پرونده را به دادسرا بر میگرداند در همین حین آقای ب علیه آقای الف شکایتی را تحت عنوان کلاهبرداری مطرح میکند. حال تکلیف دادسرا نسبت به شکایت جدید چیست؟
نظر هیئت عالی
پرسش ناظر به تکلیف دادسرا درباره پرونده شکایت آقای ب علیه آقای الف است. تعویض غیرمجاز اتاق مورد سوال نیست لکن طبق ماده 720 قانون تعزیرات مستقلاً رسیدگی خواهد شد و ارتباطی به رفتارهای بعدی آقای الف که ماشین را به آقای ب فروخته و بین آنها چه گذشته ندارد. دادسرا موظف است به این شکایت (ب از الف) مستقلاً رسیدگی کند و در صورت احراز شرایط قانونی کلاهبرداری الف نسبت به ب، قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست صادر کند. از سوی دیگر مکلف است طبق نظر دادگاه درباره معاونت وی در کلاهبرداری ب از ج هم کیفرخواست صادر کند. طبعاً با وجود دو اتهام (که در دو مرحله امکان تحقق جرم دارند – کلاهبرداری هنگام فروش اتومبیل به ب و معاونت هنگام کلاهبرداری ب از ج) لازم است طبق ماده 313 قانون آیین دادرسی کیفری همزمان در یک دادگاه رسیدگی شوند. دادگاه در صورت تشخیص دو رفتار مجرمانه مستقل طبق مقررات تعدد جرم عمل میکند و چنانچه رفتار الف را منحصر در مرحله اول (فروش اتومبیل به ب) دانست از اتهام معاونت تبرئه میکند. صدور قرار جلب به دادرسی توسط دادگاه مانع از این نیست که در مرحله دادرسی او را تبرئه کند.
نظر اکثریت
چون پرونده اول هنوز به دادگاه ارسال نشده است لذا شکایت دوم اعتبار امر مختوم ندارد و دادسرا باید با توجه به اینکه قبلاً به فعل آقای الف رسیدگی شده است پرونده دوم را نگه دارد تا تکلیف پرونده اول روشن شود چراکه اگر بعداً آقای ب در پرونده اول تبرئه شود معاون خود به خود تبرئه میشود و باید به پرونده دوم رسیدگی شود.
نظر اقلیت
در اینجا چون دو فعل اتفاق افتاده است؛ یک: تعویض اتاق و دوم: فروش اتومبیلی که اتاقش تعریف شده است؛ لذا تعدد معنوی است. ضمناً اعتبار امر مختوم دارد چون قبلاً در این خصوص رسیدگی و عنوان معاونت اخذ شده است و در اینجا قرار جلب به دادرسی قطعی است. بنابراین باید در پرونده دوم نسبت به اتهام آقای الف قرار موقوفی تعقیب صادر گردد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 1 قانون تشدید | ماده 720 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375