صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
پس از وقوع طلاق از نوع بائن خلعی، همان زن و مرد در زمان عده، نکاح جدیدی با مهر جدید منعقد مینمایند. وضعیت صحت نکاح و مهر چیست؟
نظر هیئت عالی
در فرض سؤال بنا به مستنبط از ماده 1150 قانون مدنی نکاح و مهر به عنوان یک عمل حقوقی صحیح است؛ زیرا حکم اولیه نکاح زن و مرد صحت آن است و ممنوعیت نکاح در زمان عده با توجه به رویه قضایی ناظر بر نکاح زن با ثالث است و وجود عده مانع از صحت نکاح مجدد همان زن و مرد نیست.
نظر اکثریت
نکاح جدید، عقدی مستقل نیست تا مشمول حکم صحت یا بطلان گردد بلکه رجوع محسوب میگردد و توافق جدید طرفین در مورد مهر همان حکم توافق جدید در مورد مهر در زمان زوجیت را دارد. عدهای معتقدند توافق بر مهر جدید باطل است و همان مهر سابق معتبر است و عدهای معتقدند توافق جدید بر مهر اگر کمتر از مهر سابق باشد در حکم بذل بخشی از مهر است و اگر بیش از مهر سابق یا غیر از مهر سابق باشد، تعهد زوج به پرداخت مازاد است و در هر صورت معتبر است.
نظر اقلیت
نکاح و مهر جدید باطل است و رجوع نیز محسوب نمیگردد چراکه: عده از موانع صحت نکاح است و ادلهای که دلالت بر مانعیت عده دارند عام هستند و نکاح مجدد با زوج سابق از شمول حکم خارج نشده است لذا نکاح در زمان عده باطل است. نوع طلاق در فرض سؤال بائن خلعی است نه رجعی و تا زمان عدم رجوع زن به مابذل امکان رجوع مرد وجود ندارد و در فرض سؤال زن به مابذل رجوع نکرده است. در رجوع وجود قصد و اراده رجوع شرط است حال آنکه در فرض سؤال قصد طرفین نکاح مجدد است نه رجوع.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 1050 قانون مدنی | ماده 1144 قانون مدنی | ماده 1149 قانون مدنی