صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخصی دادخواستی به خواسته مطالبه وجه مطرح میکند و دادگاه خوانده را غیابـاً محکـوم مینماید. خوانده نسبت به رأی صادره تقاضای واخواهی کرده و ضمن آن خواسـتار صـدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مرحله واخواهی میشود اما دادگاه بدون توجه بـه درخواست اعسار و بدون هیچ اظهارنظری نفیاً و اثباتاً پیرامون آن در اصل واخواهی رسیدگی نموده و ضمن رد واخواهی دادنامه واخواسته را تأیید مینماید محکوم له درخواست اجراییـه میکند در این مرحله دادگاه صادرکننده رأی متوجه میشود که راجع به اعسار نظری نـداده است آیا شعبه مذکور مکلف به صدور اجراییه هست؟
نظر هیئت عالی
رسیدگی دادگاه به دعوا، بـدون ایـنکـه بـه دعـوای اعسـار واخواه از هزینه دادرسی رسیدگی شده یا اینکـه واخـواه تمبـر هزینـه دادرسـی ابطال کرده باشد مانع از اجرای حکم قطعی نخواهد بود و به تعبیـر دیگـر ایـن امـر گر چـه تخلف از مقررات قانون و مسامحه در رسیدگی است، به اساس رأی صادره به ایـن جهـت خللی وارد نمیسازد.
نظر اکثریت
رأی دادگاه در خصوص رسیدگی واخواهی اشتباه است و قاضی صادرکننده رأی در صدور آن مرتکب اشتباه شده است؛ زیرا دادگاه مذکور در مرحله واخواهی مکلـف بـوده تشـریفات آیـین دادرسی مدنی که از قواعد آمره هست را رعایت و بدواً به موضـوع اعسـار از پرداخـت هزینـه دادرسی مرحله واخواهی رسیدگی و پـس از اظهـارنظر پیرامـون آن نفیـاً و اثباتـاً وارد ماهیـت واخواهی شده و اقدام به صدور رأی کند. بنابراین، گرچه صدور رأی مـذکور مبنـی بـر اشـتباه است و باید نسبت به آن اعلام اشتباه شود اما در خصـوص درخواسـت محکـوم لـه مبنـی بـر صدور اجراییه چون فعلاً دادگاه مواجه با رأی قطعی اسـت و تـا کنـون نقـض نشـده اسـت و صرف اعلام اشتباه مانع اجرای حکم نیست دادگاه مکلف به صدور اجراییه است.
نظر اقلیت
دادگاه حق صدور اجراییه را ندارد چون در صـدور رأی مقـررات شـکلی را رعایـت نکـرده و اظهارنظری پیرامون اعسار از هزینه دادرسی نکرده است و باید از رأی اعلام اشتباه شود.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
* قانون آیین دادرسی مدنی