صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پرونده ای دادگاه عمومی خود را صالح رسیدگی ندانسته و دادگاه نظامی استان وقوع جرم را صالح دانسته و قرار عدم صلاحیت صادر کرده است، با توجه به ماده 26 آیین دادرسی کیفری که به صراحت اظهار می دارد انجام وظایف دادسرا در مورد جرائمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاهی غیر از محل وقوع جرم است به عهده ی دادسرایی است که در معیت دادگاه صالح انجام وظیفه می کند و همچنین نظریه اداره حقوقی نیز به شماره 250/1401/7-04/04/1401 که مبین همین مطلب است که تصمیمات قضایی از سوی مراجع فاقد صلاحیت ذاتی اعتبار واقعی ندارد، حال اگر دادگاه نظامی پرونده را برای انجام تحقیقات مقتضی به دادسرای نظامی ای که در معیت دادگاه است ارسال نماید تا با تنظیم کیفرخواست به دادگاه اعاده گردد چنانچه دادسرای نظامی خود را صالح به رسیدگی نداند و همان مرجع عمومی که عدم صلاحیت را صادر کرده صالح بداند، سوال این است که آیا دادسرا خود رأساً می بایست پرونده را به دیوان عالی کشور جهت حل اختلاف ارسال نماید یا اینکه با اظهار عقیده به این مطلب که صالح به رسیدگی نیست ، پرونده را به دادگاه نظامی اعاده نماید ؟
نظر هیئت عالی
چون دادگاه عمومی قرار عدم صلاحیت صادر کرده و دادگاه نظامی صرفا از باب انجام تحقیقات و تنفیذ کیفرخواست پرونده را به دادسرا ارسال نموده است. لذا دادسرا راسا نمی تواند قرار عدم صلاحیت صادر کند و چنانچه نظر به عدم صلاحیت سازمان داشته باشد موضوع را به دادگاه منعکس می کند و چنانچه دادگاه نظر دادسرا را پذیرفت قرار عدم صلاحیت صادر و پرونده را جهت حل اختلاف به دیوان ارسال می نماید. در غیر این صوت پرونده به دادسرا اعاده می گردد و دادسرا مکلف است برابر نظر دادگاه اقدام کند.
نظر اکثریت
اکثریت قضات بر این عقیده اند که چون دادگاه عمومی قرار عدم صلاحیت صادر کرده و رعایت توازن در محاکم قضایی از حیث دادگاه و دادسرا لازم می باشد، دادسرا در خصوص موضوع به اینکه صالح رسیدگی نیست اظهار نظر نماید و پرونده را به دادگاه برگرداند تا دادگاه در صورت تایید نظریه دادسرا پرونده مورد بحث را به دیوان عالی کشور جهت حل اختلاف ارسال نماید.
نظر اقلیت
چون اختلاف بین محاکم نظامی اعم از دادگاه و دادسرا با محاکم عمومی اعم از دادگاه و دادسرا از حیث صلاحیت ذاتی است و در اختلاف ذاتی رعایت توازن دو مرجع ضرورت ندارد . یعنی دادسرای نظامی در موضوع بحث می تواند با دادگاه عمومی در خصوص مورد اختلاف از حیث صلاحیت رسیدگی ، اختلاف نماید و پرونده را به دیوان عالی کشور جهت حل اختلاف ارسال نماید ، لذا نیازی برای برگرداندن پرونده به دادگاه تا دادگاه اختلاف در صلاحیت نماید ، نمی باشد.
مستندات قانونی
ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری