صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پرونده ای از طریق پیامک های متوالی اقدام به ارسال پیام های متعدد توهین آمیز و تهدید علیه دیگری نموده است و شاکی نیز تحت عنوان مزاحمت تلفنی ؛ توهین و تهدید علیه فرد ارسال کننده اقدام به طرح شکایت نموده است.اولاً آیا دادگاه و به تبع آن دادسرای صالح جهت رسیدگی دادگاه محل دریافت پیامک یا دادگاه محل ارسال پیامک می باشد؟ دوماً آیا بزه واقع شده صرفاً مشمول عنوان مزاحمت تلفنی می باشد یا توهین و تهدید (با توجه به رای وحدت رویه) جرم واحد واقع گردیده یا مشمول عناوین تعدد مادی و معنوی می باشد؟
نظر هیئت عالی
جرائم توهین و تهدید از جرائم مطلق هستند که وجود یکی از دو شرط استماع الفاظ توسط مخاطب یا انجام رفتار مجرمانه در حضور دیگر اشخاص ولو بدون استماع الفاظ توسط مخاطب برای تحقق آنها لازم و کافی است بنابر این اگر مرتکب در حضور دیگران به وسیله تلفن و از طریق ضبط پیام گیر تلفن به واسطه عدم حضور بزه دیده ، به وی توهین نماید جرم محقق شده و مرجعی که فعل و عمل مجرمانه در حوزه قضایی آن واقع شده ، صالح به رسیدگی خواهد بود . بدین ترتیب با مد نظر داشتن اثر رفتار مرتکب (نه نتیجه عمل مجرمانه ) محل وقوع جرائم مذکور ، محل ارتکاب فعل مجرمانه و همین طور محل بروز اثر فعل می باشد و همه نقاطی که رفتار مرتکب در آن واقع شده یا اثر آن رفتار مشاهده شده صلاحیت محلی برای رسیدگی به جرم خواهند داشت و طبعاً به لحاظ سبق رسیدگی به موضوع هر کدام از مراجع قضایی که زودتر شروع به رسیدگی کرده ، صلاحیت برای رسیدگی خواهد داشت .
نظر اکثریت
با توجه به حد ملاک از رای وحدت رویه شماره 729 دیوان عالی کشور دادسرا و دادگاه صالح ، دادسرا و دادگاه محل دریافت پیامک می باشد. قسمت دوم: چنانچه در پیامک های ارسالی مطالب تهدید آمیز و توهین وجود داشته باشد در این صورت صرفاً جرم توهین یا تهدید از طریق ارسال پیامک اتفاق افتاده است در غیر این صورت چنانچه صرفاً پیامک های متعدد خالی یا پیامک هایی حاوی مطالب توهین و تهدید آمیز باشد و باعث سلب آسایش دریافت کننده و ایجاد مزاحمت برای ایشان گردد جرم مزاحمت تلفنی اتفاق می افتد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه پاسخ به بند اول منوط به پاسخ بند دوم سوال می باشد می توان به طور کلی در صورتی که نظر قاضی رسیدگی کننده به توهین و تهدید باشد با توجه به اینکه در متن مواد مرقومه شنیدن توهین و تهدید شرط تحقق بزه نمی باشد و با توجه به اینکه جرم مطلق بوده، به صرف بیان واقع می گردد محل وقوع جرم محل وقوع رکن مادی (بیان توهین و تهدید می باشد) که در فرض سوال محل ارسال پیامک محل وقوع بزه می باشد و صالح به رسیدگی می باشد. قسمت دوم تعیین بزه مجرمانه بستگی به قاضی رسیدگی کننده و کیفیات وقوع جرم دارد بدین صورت که چنانچه فرد ارسال کننده پیام در پیامک های متوالی اقدام به توهین و تهدید کرده باشد با توجه به اینکه صرف ارسال پیام می تواند مشمول بزه مزاحمت گردد و متن پیامک می تواند موضوع بزه مستقل گردد رفتار ارتکابی می تواند مشمول تعدد مادی شود چنانچه پیامک های ارسالی در تعدادکم ارسال شود موضوع صرفاً مشمول بزه توهین و تهدید قرار می گیرد و خارج از عنوان مزاحمت تلفنی است.