صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در مواردی که طرفین به دستور مقام قضایی دادسرا، جهت مصالحه در مبلغ دیه به شوراهای حل اختلاف تشکیل شده در برخی شرکتهای بیمه ارشاد میشوند و گزارش اصلاحی تنظیم میشود، آیا جنبه عمومی بزه به لحاظ ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 باید در دادسرا رسیدگی شود یا دادگاه؟
نظر هیئت عالی
نظریه مشورتی شماره 7/94/2156 مورخ 94/8/5 اداره کل حقوقی، بند 2 نظریه یاد شده بشرح زیر مورد تایید است. با توجه به ماده 104 قانون مجازات اسلامی 1392 جرایم ناشی از بیاحتیاطی یا بیمبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی در رانندگی وسایل نقلیه موتوری، از جرایم غیر قابل گذشت است و در صورت گذشت شاکی خصوصی در مرحله دادسرا، این گذشت نسبت به جنبه خصوصی جرم موثر است، لکن دادسرا در هر صورت (گذشت یا عدم گذشت) باید به تحقیقات خود ادامه داده و در ماهیت موضوع اظهار نظر نماید و در صورت وجود دلایل کافی بر ارتکاب بزه با صدور قرار جلب به دادرسی و کیفرخواست پرونده به دادگاه ارسال میشود و الا قرار منع تعقیب صادر مینماید.
نظر اکثریت
ملاک صلاحیت دادسرا، زمان شکایت شاکی میباشد که به لحاظ اینکه شاکی خواستار اخذ دیه است دادسرا صلاحیت رسیدگی دارد و مصالحه یا رضایت بعدی باعث عدم صلاحیت دادسرا نمیگردد. بنابراین نسبت به جنبه خصوصی بزه با توجه به رضایت شاکی در شورای حل اختلاف، قرار موقوفی تعقیب صادر و در خصوص جنبه عمومی بزه هر چند درجه 7 یا 8 میباشد در دادسرا قرار جلب به دادرسی صادر میشود. مبنای صلاحیت دادسرا مجازات قانونی اولیه است و زمانی که پرونده در دادسرا تشکیل شده بحث دیه وجود داشته و صلح و سازش بعدی تأثیری در صلاحیت ندارد و در نظریه شماره 3029/93/7 93/12/044 اداره کل حقوقی قوه قضاییه آمده است به جرم مستوجب دیه تحت هر شرایطی با کیفر خواست رسیدگی میشود. همان طور که در صورت عدم مصالحه، دادسرا به تبع مجازات دیه نسبت به جنبه عمومی، صلاحیت رسیدگی دارد در صورت مصالحه نیز همچنان دادسرا صالح در رسیدگی در خصوص جنبه عمومی میباشد. همین که دادسرا تعداد مصدومین و صورت جلسه اصلاحی را بررسی میکند وارد جنبه خصوصی بزه شده است و به تبع آن جواز رسیدگی در خصوص جنبه عمومی و تعزیری بزه را نیز دارد. البته زمان ارجاع پرونده به شعبه نیز مهم است و در صورتی که قبل از ارجاع به شعبه، طرفین در اثر ارشاد دادسرا در شورای های حل اختلاف مصالحه کرده باشند دیگر شعبه حق رسیدگی به جنبه عمومی بزه را ندارد.
نظر اقلیت
به لحاظ مصالحه طرفین در شورای حل اختلاف، دادسرا باید نسبت به جنبه خصوصی بزه، قرار موقوفی تعقیب صادر نماید و در خصوص به جنبه عمومی بزه، دادسرا نسبت به جرم تعزیری درجه 7 و 8 صلاحیت ذاتی ندارد؛ پس به محض مصالحه باید پرونده را جهت رسیدگی به جنبه عمومی جرم به دادگاه ارسال نمود.
مستندات قانونی
ماده 340 قانون آیین دادرسی کیفری