صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
با توجه به اینکه طبق مقررات قانون تجارت از تاریخ ورشکستگی، کلیه دعاوی به طرفیت مدیر تصفیه تاجر ورشکسته باید طرح شود و وصول مطالبات نیز با طرح دعوا از سوی مدیر تصفیه انجام میگیرد، آیا در مورد مدیر تصفیه ترکه که به موجب ماده 263 قانون امور حسبی تعیین می¬گردد نیز چنین حکمی جاری است؟
نظر هیئت عالی
آنچه که در قانون امور حسبی راجع به تعیین مدیر ترکه و مدیر تصفیه پیش¬بینی، شده از نظر حکمی و موضوعی ناظر به مواردی است که: 1ـ ورثه، ترکه را قبول نکرده باشند و متوفی برای اداره اموال وصی تعیین ننموده باشد که در این صورت دادگاه عمومی حقوقی پس از درخواست تصفیه، مبادرت به تعیین مدیر تصفیه می¬نماید. مدیر تصفیه باید مطالبات متوفی را وصول و از تضییع و تفریط اموال جلوگیری نماید و هر گونه دعوایی باید به طرفیت مدیر تصفیه اقامه شود. تصفیه ترکه متوفی در صورتیکه متوفی تاجر باشد، تابع مقررات تصفیه امور تاجر ورشکسته است. 2ـ در صورتیکه وارث متوفی معلوم نباشد، به درخواست دادستان یا اشخاص ذینفع، برای اداره ترکه مدیر معین می¬شود. مدیر ترکه پس از تحریر ترکه، دیون و واجبات مالی متوفی را ادا کرده و مطابق مقررات قانون، اقدام لازم را معمول می¬دارد.
نظر اکثریت
قانونگذار در این مورد فروض مختلفی را تعیین کرده است که تضادی با هم ندارند. در حالت عادی که تمام وراث ترکه را قبول نموده¬اند، دعوا علیالقاعده به طرفیت وراث اقامه می¬گردد. در بخش دیگر، مدیر تصفیه ترکه پیشبینی شده است که در موارد خاص تعیین می¬گردد و ناظر بر مواردی است که هیچکدام از ورثه ترکه را قبول ننمایند. در این صورت کلیه دعاوی به طرفیت مدیر تصفیه ترکه اقامه می¬شود (مانند آنچه که در قانون تجارت برای مدیر تصفیه ورشکسته پیشبینی شده است).
نظر اقلیت
وقتی یک شرکت به ثبت می¬رسد دارای شخصیت می¬شود و کلیه حقوق به استثنای حقوقی که به ذات انسان برمی¬گردد را دارا میشود، لذا وقتی حکم ورشکستگی تاجری صادر می¬شود، اهلیت خود را از دست داده و طبق قانون، جهت انجام هر نوع اقدام بعدی مدیر تصفیه ورشکسته اعلام می-گردد. اما وضعیت مدیر تصفیه ترکه که بعد از فوت شخص (مورث) تعیین می¬شود، فرق دارد. لذا زمانی که شخص فوت می¬نماید، طبق قانون، وراث قائممقام متوفی بوده وکلیه دعاوی طبق ماده 236 قانون امور حسبی باید به طرفیت وراث مطرح گردد.