صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در دادخواست اعسار از پرداخت جزای نقدی در جرم توهین، تقدیم دادخواست به طرفیت شاکی ضرورت دارد؟
نظر هیئت عالی
صدور رأی درباره تقسیط جزای نقدی به نظر میرسد مستلزم تقدیم دادخواست نمیباشد؛ زیرا اصولاً تقدیم دادخواست در امور مدنی و حقوق خصوصی اشخاص موضوعیت دارد و تقسیط جزای نقدی از شمول آن، خارج است و قانونگذار هم تصریحی به لزوم تقدیم دادخواست در این خصوص نکرده است. شایسته ذکر است تعبیر قانونگذار در ماده 539 قانون آئین دادرسی کیفری 1392 مبنی بر اینکه دادخواست تقسیط جزای نقدی از تاجر پذیرفته نمیشود صرفنظر از آنکه کلمه دادخواست میتواند در معنای اعم (دادخواهی) به کار رفته باشد؛ چون در مقام نفی پذیرش آن است نمیتواند دال بر لزوم تقدیم آن از سوی غیرتاجر باشد.
نظر اکثریت
همانگونه که شاکی در جرم مزبور اختیاری در تقدیم درخواست اعمال مقررات ماده 696 قانون مجازات اسلامی از باب بازداشت بدل از جزای نقدی را ندارد؛ لذا، تقدیم دادخواست به طرفیت ایشان نیز ضرورتی ندارد. وانگهی، مقنن در ماده 530 قانون آیین دادرسی کیفری، صرف درخواست را نیز برای تقسیط جزای نقدی کافی دانسته است که این خود گویای آن است که لازم نیست دعوا به طرفیت شاکی و دادستان طرح گردد.
نظر اقلیت
ذینفع اصلی حکم صادره شخص است؛ بنابراین، ضرورت دارد از باب حفظ حقوق نامبرده، مشارالیه نیز طرف دعوا قرار گیرد تا قادر باشد نسبت به رأی صادره اعتراض احتمالی خویش را تقدیم دارد.
مستندات قانونی
ماده 530 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 531 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 532 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 | ماده 533 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 539 قانون آیین دادرسی کیفری