صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا خواسته الزام به تنظیم سند رسمی انتقال اراضی کشاورزی قابل استماع در دادگاه است؟ مستند به مواد قانونی پاسخ فرمایید؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (1) مدنی: با توجه به مواد 147 و 148 اصلاحی قانون ثبت و اینکه از جمله اهداف تصویب مواد اصلاحی مزبور، تعیین وضعیت ثبتی اراضی کشاورزی و نسقهای زراعی و باغات اعم از شهری و غیرشهری و اراضی خارج از محدوده شهرها و حریم آن است که اشخاص تا تاریخ 1/1/1370 با سند عادی خریداری کردهاند و به واسطه موانع قانونی تنظیم سند رسمی و صدور سند مالکیت برای آنها میسر نبوده است و با توجه به آرای وحدت رویه شماره 551 ـ 21/12/1369 و شماره 569 ـ 10/10/1370 و شماره 603 ـ 15/12/1374 هیأت عمومی دیوانعالی کشور و اینکه محاکم عمومی دادگستری مرجع رسمی رسیدگی به شکایات و تظلمات اشخاص میباشند، طرح دعوای الزام به وفای به عهد و تنظیم سند رسمی در فرض سؤال با رعایت سایر مقررات و قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها، بلااشکال به نظر میرسد.
نظر اتفاقی
با توجه به ماده 22 و 24 قانون اصلاحات اراضی مصوب 1339 و تبصره ماده 133 قانون توسعه برنامه سوم اقتصادی اجتماعی جمهوری اسلامی ایران مصوب 1380 و ماده 2 قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی و اقتصادی مصوب 1385 اصل بر مجاز بودن انتقال اراضی کشاورزی که حد نصاب در آنها رعایت شده است، میباشد (طبق آییننامه 1 قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی) و فروش اراضی کشاورزی برخلاف آییننامه وزارت جهاد کشاورزی به قطعات کوچکتر از حد نصاب، ممنوع میباشد. انتقال مشاعی اراضی کشاورزی طبق قانون بلامانع است و فرقی بین اسناد اصلاحات اراضی و هیأت واگذاری زمین نیست و میزان حدنصاب آنها را برای خرد شدن، وزارت کشاورزی تعیین میکند.