صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
درصورتیکه رئیس قوه رأیی را خلاف بین شرع تشخیص دهد، طریق رسیدگی دیوانعالیکشور به چه نحو میباشد و قضات اجرای احکام کیفری در مواردی که رأی خلاف قانون باشد چه اقدامی باید انجام دهند؟
نظر هیئت عالی
نقض رأی مبنیاً بر خلاف شرع بین بودن بر اساس تشخیص رئیس محترم قوه قضائیه دلالت بر متابعت محض از نظریه اعلامی از سوی شعب خاص دیوان را ندارد و قضات مستقلا میتوانند رأی مخالف صادر کنند.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه ذیل ماده 477 از قانون آیین دادرسی کیفری بیان داشته است مبنیاً برخلاف بین شرع اعلام شده رأی قبلی را نقض و رسیدگی مجدد اعم از شکلی و ماهوی به عمل میآورند؛ پس ملاک در تشخیص رئیس قوه قضاییه است و لذا رأی الزاماً باید نقض شود و قاضی اجرای احکام در مواردی که حکمی را خلاف بین شرع تشخیص دهند به دادستان اعلام میکنند؛ چنانچه دادستان تشخیص دهد به رئیسکل مکاتبه کرده و چنانچه رأی را خلاف بین شرع تشخیص دهد، پرونده را به دفتر نظارت و پیگیری قوه قضاییه ارسال میکند؛ لذا در مواردی که قاضی اجرای احکام کیفری رأی را خلاف قانون تشخیص دهد نمیتواند اقدامی انجام دهد و باید رأی را اجرا نماید؛ همانند اینکه قاضی قواعد تعدد جرم را رعایت نکند و پرونده به اجرای احکام کیفری ارسال شده باشد.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه صدور حکم به قضات دیوان محول شده است؛ لذا تقلید از رئیس قوه قضاییه معنا ندارد، بلکه قضات دیوان باید راساً رسیدگی و حکم مقتضی صادر کنند؛ خصوصاً اینکه ذیل ماده تصریح کرده رأی مقتضی صادر کنند نه رأی موردنظر رئیس قوه را. نظر رئیس قوه صرفاً قابل طرح در دیوانعالیکشور است و در مواردی که قاضی اجرای احکام کیفری رأی را خلاف قانون نیز تشخیص دهد، میتواند از روند قانونی آن اقدام کند و پرونده را جهت طرح در دیوانعالیکشور ارسال نماید و در آنجا قضات دیوانعالیکشور نقض کنند یا تائید نمایند و لزوماً نباید خلاف بین شرع تشخیص دهد تا به دیوان ارسال گردد.
مستندات قانونی
ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری