صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در برخی موارد خواهان تقاضای دستور موقت برای فک پلاک خودرو و الزام خوانده به فک پلاک خودرو مطرح می نماید ، مطابق مقررات دستور موقت مبنی بر توقیف پلاک صادر می شود و نهایتاً حکم محکومیت خوانده به فک پلاک صادر می گردد ، اما پس از صدور حکم قطعی به محکوم له جهت اجرای حکم (صدور اجرائیه و تعقیب عملیات اجرائی) مراجعه نمی نماید ، از آن جائی که خودرو توقیف است ، محکوم علیه متضرر می گردد ، بفرمائید آیا این امکان دارد محکوم علیه درخواست صدور اجرائیه نماید ؟ آیا دادگاه می تواند پس از اخطاری به محکوم له برای اجرای حکم (با فرض عدم حضور) رأساً از دستور موقت رفع اثر کند و دستور رفع توقیف خودرو صادر کند ؟
نظر هیئت عالی
نظر به اینکه پس از صدور رأی قطعی، محکومعلیه طوعاً میتواند نسبت به اجرای رأی اقدام نماید و در این صورت نیازی به صدور اجرائیه نخواهد بود، فیالمثل در پرداخت وجه محکومعلیه میتواند وجه موضوع حکم را به صورت قبض سپرده در حساب دادگستری تأمین و ارائه نماید، در موضوع سؤال نیز محکومعلیه در مراجعه به دادگاه بدوی دادخواست انعکاس مفاد حکم به مرجع ذیربط جهت فک پلاک را مطرح و دادگاه در مکاتبه با پلیس راهور و ارسال دادنامه قطعی فک پلاک را درخواست مینماید و نیازی به درخواست اجرائیه از طرف محکومله نیست.
نظر اکثریت
طبق مواد 2 و 4 قانون اجرای احکام مدنی اولاً صدور اجرائیه در احکامی که جنبه اجرایی دارند از جمله الزام به فک پلاک خودرو ضروری است ثانیاً اجرائیه به درخواست محکوم له صادر می گردد و درخواست محکوم علیه در این باب قابل پذیرش نیست ( صدور اجرائیه با درخواست محکوم علیه به صورت محدود در امور حبسی پذیرفته شده است) اما در خصوص دستور موقت صادره که با اجرای آن و عدم پیگیری محکوم له جهت صدور اجرائیه ، محکوم علیه را دچار خسران نموده است دو راه حل وجود دارد : 1- طبق مواد 321 و 322 قانون آیین دادرسی مدنی با سپردن تامین از سوی خوانده یا اعتقاد دادگاه به مرتفع شدن فوریت امر (بدلیل بی اعتنایی محکوم له پس از گذشت مدت زمان معقول از قطعیت رأی) دادگاه صادر کننده دستور موقت از آن رفع اثر نماید 2- از آنجا که محکوم علیه داوطلبانه خواستار فک پلاک شده ، بدون صدور اجرائیه ، دادگاه بدوی پس از چندین نوبت اخطار به محکوم له و عدم حضور وی ، طی مکاتبه با اداره راهنمایی و رانندگی مراتب فک پلاک و صدور پلاک جدید برای خودروی مورد نظر را اعلام نماید . به نظر می رسد راه حل اول بر اصول و تشریفات اجرای احکام حقوقی که به صدور اجرائیه در احکام اجرایی تاکید دارد ، انطباق بیشتری داشته باشد.
نظر اقلیت
طبق نظر اکثریت صدور اجرائیه در فرض سؤال الزامی و موکول به درخواست محکوم له است و محکوم علیه در این باب نقشی ندارد اما با توجه به اینکه ادامه اجرای دستور موقت و عدم اجرای حکم قطعی موجب ضرر و زیان محکوم علیه می گردد لازم است دادگاه بدوی و صادر کننده حکم به محکوم علیه اخطار نماید که در مهلت تعیینی جهت پیگیری پرونده و صدور اجرائیه حاضر شود اما در صورت عدم حضور ، دادگاه بدوی می تواند بدلیل درخواست داوطلبانه محکوم علیه ، طی مکاتبه ای از اداره راهور بخواهد که پلاک سابق فک و پلاک جدید برای خودرو را رفع توقیف نماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 321 قانون آیین دادرسی مدنی