صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در خصوص ماده 71 آییننامه قانون ثبت که در مراحل ثبت ملک رعایت این ماده نشده باشد چه باید کرد؟
نظر هیئت عالی
در مقـام اظهارنظـر، ماده 71 قانـون ثـبت مـورد توجـه قرار گرفتـه که مطلقاً ارتباطی ندارد. ماده 71 آییننامه راجع است به تحدید حدود املاک و ماده 71 قانون ثبت مربوط است به رسمیت و اعتبار اسناد ثبتی. در ماده 71 آییننامه قانون ثبت تصریح گردیده «مستدعی ثبت فقط ابنیه و اجزایی را میتواند در موقع تعیین حدود معرفی کند که داخل در حدود مندرجه در اظهارنامه باشد و نماینده عمل باید معرفی مالک یا نماینده او را وقتی معتبر بشناسد که تصرفات او در قسمت معرفی شده محرز باشد والا از تعیین حدود خودداری خواهد نمود» خاطر نشان میشود تعیین و تحدید حدود املاک، با رعایت مواد 14 و 15 قانون ثبت و تبصره ذیل ماده 15 صورت میگیرد و به موجب بند (3) ماده 22، آییننامه قانون ثبت در اظهارنامه (اظهارنامه مربوط به تقاضای ثبت) باید نوع مال غیرمنقولی که در خواست ثبت آن میشود (خانه مسکونی، باغ، و طاحونه و امثال آن) محل و شماره و مشخصات و حدود و اجزا و متعلقات آن قید شود و بدیهی است مستدعی ثبت فقط ابنیه و اجزایی را معرفی میکند که قبلاً در اظهارنامه ثبتی به وقوع این ابنیه و اجزا در محدوده غیرمنقول تصریح به ذکر کرده باشد. اضافه میشود متن سؤال روشن و واضح نیست عنوان شده در صورتیکه در مراحل ثبت ملک ماده 71 آییننامه رعایت نشده باشد چه باید کرد؟ در خود ماده71 آییننامه ضمانت اجرایی قید شده و آن این است که اگر ابنیه و اجزایی داخل در محدوده حدود مندرج در اظهارنامه نباشد نماینده ثبت از تعیین حدود خودداری خواهد کرد و در صورتیکه در این زمینه اشتباهی رخ داده و ملک هم در دفتر ثبت املاک ثبت و سند مالکیت صادر شده باشد طبق بند (4) ماده 25 قانون ثبت هیأت نظارت یا رئیس ثبت محل در صورت تفویض اختیار از جانب هیأت نظارت مراتب اشتباه را تصحیح و در ستون ملاحظات دفتر ثبت املاک و سند مالکیت موضوع را توضیح و امضا و مهر مینماید و این در صورتی است که تحدید حدود به عمل آمده و ابنیه و اجزا که در مورد قید آن در صورتمجلس تحدید حدود اشتباه شده در محدوده ملک واقع باشند و اصلاح مزبور خللی به حق کسی نرساند در غیر اینصورت ذینفع باید به دادگاه مراجعه کند.
نظر اتفاقی
در صورتیکه موضوع اثبات مالکیت مطرح باشد دادگاه در این خصوص اظهارنظر نموده و هیأت نظارت اداره ثبت بر اساس رأی قطعی دادگاه اتخاذ تصمیم خواهد کرد و در صورتیکه فقط موضوع، اصلاح یا ابطال تصمیم ثبت که (بدون رعایت ماده 71 قانون مزبور بوده) مطرح باشد هیأت نظارت رأساً تصمیمگیری خواهد کرد یا از طریق دیوان عدالت اداری اقدام میشود. ضمناً ماده 71 قانون ثبت، صرفاً در خصوص ابنیه و اجزای ملک است و در خصوص عرصه قابل اجرا نیست. لذا چنانچه ثبت عرصه مطابق اظهارنامه نباشد ماده 71 قانون ثبت در خصوص آن قابل اعمال نیست.