صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
خواهان در دادخواستی نشانی خوانده را شهرستان محل اقامت خود قید نموده و دادگاه حقوقی پس از رسیدگی با وصف عدم حضور خوانده حکم محکومیت غیابی خوانده را صادر کرده است. خوانده در خارج از مهلت مبادرت به واخواهی کرده و بدون ایراد به صلاحیت دادگاه، محل اقامت خود را شهر دیگری ذکر کرده است. دادگاه به لحاظ خارج از مهلت بودن اعتراض، قرار رد دادخواست واخواهی صادر که پس از اعتراض خوانده به دادگاه تجدیدنظر ارسال و دادگاه مذکور با اعلام قانونی بودن ابلاغ، پرونده را به شعبه بدوی اعاده کرده است. دادگاه بدوی نیز به دلیل اقامت واخواه در خارج از محل اقامت، پرونده را با قرار عدم صلاحیت به دادگاه صالح ارسال کرده است. حال با توجه به عدم صلاحیت محلی و عدم ایراد خوانده واخواه به صلاحیت محلی، ارسال پرونده به دادگاه محل اقامت خوانده صحیح است؟
نظر هیئت عالی
با توجه به این که صلاحیت محلی مورد ایراد خوانده قرار نگرفته است، دادگاه حقوقی در صورت ورود به ماهیت امر برای ادامه رسیدگی منع قانونی ندارد، لیکن اگر صلاحیت ذاتی باشد، نیازی به ایراد طرفین نیست و در هر مقطعی از مراحل رسیدگی محاکماتی، دادگاه ذی مدخل باید قرار عدم صلاحیت به اعتبار رسیدگی مرجع ذی صلاح صادر نماید.
نظر اتفاقی
1-از آنجا که مناط صلاحیت، تاریخ تقدیم دادخواست است و در فرض مذکور خواهان نشانی خوانده را محل اقامت خود قید کرده و خوانده واخواه نیز ایرادی به عدم صلاحیت محلی نکرده و عدم صلاحیت محلی نیز از قواعد مخیره است لذا دادگاه صادر کننده حکم غیابی صلاحیت رسیدگی به پرونده را دارد. 2-با توجه به اینکه قواعد صلاحیت آمره است و به محض صالح نبودن مرجع قضایی (چه ذاتی چه محلی) می بایست قرار عدم صلاحیت صادر شود بنابراین دادگاه صادر کننده حکم غیابی باید ضمن نقض رای سابق خود پرونده را به مرجع صالح ارسال نماید.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی