صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
یک فقره چک در شخص معین صادر شده است . دارنده قانونی چک قبل از سررسید آن به دلیل بیماری در بیمارستان بستری می شود و چک مذکور توسط یکی از بستگان وی ( داماد وی ) به صادر کننده چک تحویل می شود تا تاریخ چک را تغییر دهد و صادر کننده نیز با خط زدن تاریخ روی چک ، تاریخی زودتر را قید می کند و در ظهر چک تغییر تاریخ در وجه شخص اخیر را تایید و امضاء می کند و شخص اخیر چک را به بانک تحویل و وجه آن دریافت می کند با توجه به اینکه در ظهر چک هیچ گونه امضایی از دارنده قانونی چک ( کسی که چک از ابتدا در وجه وی صادر شده ) مبنی بر انتقال وجود نداشته ، ارایه چک توسط شخص اخیر و دریافت وجه آن مصداق چه عنوان مجرمانه ای است ؟ آیا جرم محسوب می شود ؟ ( در پرونده مطروحه با توجه به فوت دارنده اصلی چک ، تعدادی از فرزندان وی به عنوان ورثه اقدام به طرح شکایت با موضوع جعل نمودند )
نظر هیئت عالی
هر چند نظریه اتفاقی قضات محترم تحت شرایط خاص خود می تواند صحیح باشد اما پرسش مطروحه به صورت موردی و خاص بوده که پاسخ به آن حسب شرایط مقرر فیما بین طرفین و مقاصد آنها می تواند متفاوت باشد به طور نمونه چنانچه چک مزبور امانی نزد متهم ( داماد) قرار گرفته باشد و وی بر خلاف شرط امانت رفتار نموده باشد موضوع می تواند از مصادیق خیانت در امانت موضوع ماده ۶۷۴ قانون تعزیرات قرار گیرد.
نظر اتفاقی
با عنایت به عدم درج هر گونه امضاء یا مندرجات توسط مشتکی عنه در چک مورد اختلاف هیچ گونه جعلی در این پرونده رخ نداده است . از سوی دیگر با توجه به اینکه صادر کننده چک با تغییر تاریخ چک و ذکر نام مشتکی عنه به عنوان دارنده در ظهر چک به نوعی انتقال چک را به وی بیان نموده و بانک نیز با مراجعه مشتکی عنه و ارایه چک توسط وی اقدام به پرداخت وجه آن نموده است و مطابق قانون صدور چک ، دارنده چک شخصی است که اولین بار چک را به بانک ارایه می نماید که در پرونده مطروحه شخص مشتکی عنه این عنوان را داشته و لذا عمل ارتکابی مصداق هیچ یک از عناوین مجرمانه نمی باشد و فاقد وصف کیفری بوده که شکات می توانند موضوع را از طریق طرح پرونده در مرجع حقوقی پیگیری نمایند .
مستندات قانونی
ماده 11 قانون صدور چک | ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری