صورت‌جلسه نشست قضائی

نظر اتفاقی

مرحوم دکتر کاتوزیان معتقد بودند اگر قرار رد دعوی صادر شود، مدعی نمی‌تواند همان دعوی را مجدداً اقامه نماید؛ درصورتی‌که جناب آقای دکتر شمس نظری تقریباً مخالف این نظر دارد. ایشان معتقدند در حقوق ایران در صورت صدور قرار رد دعوی به هر جهت می‌توان دعوی را مجدداً اقامه نمود و ایراد امر قضاوت شده پذیرفته نیست؛ اما چنانچه سبب ایراد قبلی به‌طور مثال اهلیت برطرف نشده باشد، می‌توان همین ایراد را مطرح نمود. حال در فرض سؤال یک شعبه اگر گفته است تاجر هستی و تاجر بودن او را مسلم دانست برای شعبه دیگر هم لازم الاتباع است. یعنی تکلیف شعبه دادگاه تجدیدنظر این است که همان رأی صادره از شعبه‌ای را که تاجر بودن را رد یا قبول نموده است مدنظر قرار دهد و اتخاذ تصمیم نماید. در قسمت دوم سؤال با توجه به ماده 3 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، مدعی می‌تواند دادخواست اعسار دهد و اگر قرار است مدعی اعسار آزاد گردد به‌طریق‌اولی مدعی ورشکستگی نیز بایستی بلافاصله از زندان آزاد گردد؛ چون تاجر زمانی که دادخواست ورشکستگی می‌دهد مدعی توقف است و ماده 413 قانون تجارت متوقف را از تصرف در اموال خود ممنوع کرده است؛ چراکه تاجر نمی‌تواند دین خود را ادا نماید و مستنکف نیست؛ مستنکف بایستی بازداشت شود.