صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا دعوای اثبات مالکیت اموال غیر منقول غیر ثبتی بطور مستقل قابلیت استماع دارد؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، دعوای احراز و اثبات مالکیت اراضی و اموال غیرمنقول که فاقد سابقه ثبتی میباشند، به استناد رأی وحدت رویه شماره 569 مورخ 1402/10/10 هیأت عمومی دیوان عالی کشور و این که محاکم دادگستری مرجع عام رسیدگی به تظلمات و حل و فصل دعاوی و اختلافات اشخاص میباشد، قابلیت رسیدگی در محاکم دادگستری را داراست.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه اشخاص میتوانند برای ثبت ملک خود به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه نمایند؛ این دعوی را قابل استماع نمیدانند و معتقدند که مرجع عام بدوی دادگستری مربوط به زمانی است که قانون مرجع رسیدگی را مشخص نکرده است. با این وصف افراد باید با توجه به قانون ثبت برای ثبت ملک خود به اداره ثبت مراجعه و درخواست ثبت کنند و چنانچه شخص یا اشخاصی معترض باشد، مطابق قانون نسبت به درخواست ثبت متقاضی، اعتراض نمایند و در مواردی که اداره ثبت اعلام نماید که امکان ثبت ملک از سوی متقاضی وجود ندارد؛ مانند زمانی که متقاضی ثبت، متصرف ملک نیست متقاضی پس از اخذ گزارش اداره ثبت اسناد و املاک دعوی اثبات مالکیت را مطرح نماید. صرف طرح دعوی اثبات مالکیت اموال غیرمنقول چون ثبت املاک با اداره ثبت اسناد است، قابل استماع نیست مگر آنکه در مالکیت اموال اختلاف حادث شود که در این صورت طبق رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور دادگاهها مرجع عام صالح رسیدگی به دعاوی مربوطه میباشند.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه محاکم دادگستری مرجع عام رسیدگی هستند آن را قابل استماع میدانند.