صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا قرار عدم صلاحیت صادره توسط دادگاه کیفری یک در مورد پروندههایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میگردند از سوی دادستان قابل اعتراض میباشند؟
نظر هیئت عالی
در واقع باید بین حالتی که دادگاه کیفری تحقیقات مقدماتی را که از وظایف دادسراست عهدهدار میشود و زمانی که مقدمات رسیدگی را بعد از صدور قرار رسیدگی انجام میدهد و طبق ماده 387 قانون آئین دادرسی کیفری به طرفین دعوی اخطار میکند چنانچه در مورد نقص تحقیقات، مرور زمان یا صلاحیت دادگاه مطالبی دارند در بازه ده روز اعلام کنند و بر اثر اعتراض یکی از طرفین یا تشخیص هیات دادرسان و دادگاه قرار عدم صلاحیت صادر میکند، تفاوت قائل شد، با این توصیف در مرحله تحقیقات مقدماتی صدور قرار عدم صلاحیت دادگاه غیر قابل اعتراض است طبق ماده 370 قانون اشاره شده و بعد از ختم تحقیقات مقدماتی و صدور قرار رسیدگی در مرحله مقدمات رسیدگی دادستان طبق ماده 390 قانون اشعاری حق اعتراض دارد.
نظر اکثریت
دادستان مدعی العموم است و طبق ماده 300 قانون آ.د.ک حضور وی به صورت مطلق در تمام جلسات دادرسی دادگاه کیفری یک ضرورت دارد زیرا هر چند دادسرا پس از طرح شکایت نقش شاکی و مدعی را ایفا مینماید اما با توجه به وظیفه ذاتی دادستان مبنی بر احقاق حقوق عامه و دفاع از حقوق شهروندان، ایشان قانوناً حق دارد در مقابل طرح اتهام بلاوجه چه علیه متهم نیز اظهار عقیده نماید و حتی به رأی که بر خلاف قانون متهم را محکوم نموده اعتراض نماید. بنابراین با توجه به وجود چنین جایگاهی برای دادستان و اینکه نهایتاً دادسرای محل وقوع جرم با ریاست دادستان، حکم صادره را اجرا مینمایند و قانون آ.د.ک نیز در ماده 390 بر این امر صراحت دارد لذا قرارهای عدم صلاحیت دادگاه کیفری یک را باید غیر قطعی و از سوی دادستان قابل اعتراض دانست.
نظر اقلیت
دادسرا و در رأس آن دادستان پس از طرح شکایت یا گزارش در جایگاه شاکی و مدعی قرار میگیرند و اگر در دادگاه حاضر میشوند در راستای همین نقش و به منظور دفاع از کیفرخواست علیه متهم میباشد بنابراین در مورادی که شکایت یا گزارش یا پروندهایی در دادسرا مطرح نشده، دادسرا نقش یا جایگاهی در این پرونده ندارد و کلیه فرایند رسیدگی در صلاحیت دادگاه قرار می گیرد لذا قواعد عام آ د ک در این نوع جرایم تخصیص میخورد. در تطبیق مواد 340 ، 341 و 342 قانون آیین دادرسی کیفری این موضوع و عدم ضرورت حضور دادستان در جرایمی که مستقیماً در دادگاه مطرح میشود استنباط میگردد بنابراین وقتی دادستان در تحقیقات نقشی نداشته است بالتبع اختیاری در مورد فرایند و اقدامات تحقیقات مقدماتی که صدور قرار عدم صلاحیت یکی از امور است ندارد بنابراین «قرار عدم صلاحیت» مندرج در ماده 390 قانون آ.د.ک را باید مربوط به جرایمی دانست که دادسرا تحقیقات مقدماتی آن را انجام و کیفرخواست صادر نموده باشد و در مورد پروندههایی که مستقیماً در دادگاه مطرح میگردد، دادستان حق اعتراض به قرار عدم صلاحیت ندارد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 341 آیین دادرسی کیفری