صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا حکمی که دادگاه در مقام رأی تجمیعی بر اساس قواعد تعدد جرم صادر مینماید (م 510 ق.آ.د.ک) قطعی است یا قابل اعتراض؟
نظر هیئت عالی
نظریه اقلیت قضات محترم شهرستان کردکوی استان گلستان مورد تأیید است زیرا اولاً اصل بر قابل اعتراض بودن آراء قضایی است. طبق ماده 427 قانون آیین دادرسی کیفری، اصل بر قابل اعتراض بودن است و موارد استثنا صریحاً در قانون ذکر شده است. در مواد 442 و 483 که احکام دادگاهها قطعی هستند، قانونگذار به صراحت این موضوع را ذکر کرده، اما در ماده 510 چنین اشارهای نشده است. ثانیاً اگر چه دادگاه در ماده 510 وارد ماهیت احکام (وقوع و انتساب جرم) نمیشود، ولی صدور حکم واحد براساس مقررات تعدد جرم مستلزم ارزیابی مجدد وضعیت محکومیت ها و اعمال قواعد تعدد است که این امر ماهیت قضایی دارد. این رأی، « حکم جدید » است و نه صرفاً یک تصمیم شکلی یا اداری، چرا که نقض تمام احکام قبلی و صدور حکم واحد به معنای تغییر وضعیت حقوقی محکومعلیه است. در نتیجه، با توجه به این که 1. اصل در آرای دادگاهها قابل اعتراض بودن است و ماده 510 قانون آیین دادرسی کیفری، قطعی بودن رأی را صریحاً بیان نکرده است. 2. ماهیت قضایی رأی تجمیعی و صدور حکم جدید مستلزم امکان اعتراض و تجدیدنظر است. 3. قاعده لاضرر و حق تظلم خواهی ایجاب میکند که در صورت شک، رأی قابل تجدید نظر خواهی شناخته شود، لذا نظر اقلیت قضات محترم مذکور مورد تأیید میباشد.
نظر اکثریت
این حکم رأی جدیدی است که در خصوص همان احکام قطعی سابق صادر شده است. فلذا؛ وصف قطعی بودن خود را از دست نخواهد داد (مجموعه نشست های قضایی، مسائل آیین دادرسی کیفری، جلد دوم، ص 962). قانونگذار در ماده ۵۱۰ قانون مذکور دادگاه را ممنوع از «ورود در ماهیّت» معرفی و به نوعی تصمیم این مرجع را در جرگه تصمیمات اداری مرجع قضایی دانسته است. از طرفی، قابلیت تجدیدنظر خواهی از این آراء مستلزم خروج احکام صادره از حالت قطعیت است و حال آنکه وصف قطعیت چنین احکامی استصحاب شده و کار دادگاه صرفاً عملیاتی شکلی در جهت تجمیع احکام است.
نظر اقلیت
قانونگذار در ماده 427 ق.آ.د.ک اصل را بر قابلیّت اعتراض به آراء صادره از مرحله محاکماتی گذاشته و چنانچه عقیده بر قطعی بودن این رأی داشت، همانند دیگر موارد مصرّح در قانون از جمله مواد 442 و 483 به صراحت به قطعی بودن آن اشاره مینمود و در موارد سکوت نیز باید به اصل قابل اعتراض بودن آراء مراجعه نماییم.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 427 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 442 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 483 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 510 قانون آئین دادرسی کیفری