صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا مال مرهونه قابلیت افراز دارد؟
نظر هیئت عالی
برای روشن شدن قضیه باید گفت رهن عقدی است که بهموجب آن مدیون مالی را به منظور وثیقه به دائن میدهد. بنابراین، مال مرهونه از مالکیت راهن خارج نمیشود و به مجرد پرداخت دین، رهن به خودی خود فک میشود زیرا عقد رهن عقدی است تبعی و مادامکه دین باقی است رهن نیز باقی خواهد بود و در اینصورت راهن نمیتواند در رهن تصرفی کند که منافات حق مرتهن باشد مگر به اذن مرتهن (ماده 793 قانون مدنی) چون افراز مال مرهونه منافاتی با حقوق مرتهن ندارد و شاید سبب افزایش بهای مرهونه گردد بلااشکال است.
نظر اکثریت
چون تصرف در مال مرهونه مادامکه مخل حق مرتهن نباشد بلامانع است و نظر به اینکه افراز و فروش مال مرهونه منافی حقوق مرتهن تلقی نمیشود، با لحاظ حقوق مرتهن در جریان رسیدگی و تصریح آن در دادنامه پذیرش دادخواست افراز و فروش نسبت به مال مورد رهن و صدور حکم منع قانونی ندارد.
نظر اقلیت
به نظر میرسد افراز مال مرهونه که موجب نقصان فاحش یا تلف شدن و یا از مالیت افتادن ملک شود با حقوق مرتهن منافات داشته و چنین افرازی صحیح نیست.