صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پرونده ای مطرح در حوزه جرایم مواد مخدر از متهم به میزان یک کیلو مواد مخدر کشف گردیده که نامبرده در حین تحقیقات اقرار به فروش یک کیلو مواد مخدر که سابقاً انجام داده نیز نموده است لذا با توجه به اینکه اصل عنصر مادی تشکیل دهنده بزه محرز می باشد اما به هر علتی، مواد مخدری کشف نگردد و امکان توزیع دقیق آن میسر نباشد آیا رفتار مرتکب در این فرض، قابلیت تفهیم اتهام نسبت به او و صدور تصمیم نهایی مبنی بر جلب به دادرسی در این باب دارد؟
نظر هیئت عالی
با عنایت به اینکه در بزه حمل و نگهداری مواد مخدر یکسان تحقق عنصر مادی کشف جرم مواد مخدر و توزیع آن است. در فرض که متهم و صرفا اقرار به حمل مواد مخدر نماید و هیچ موادی موجود نبوده یا دلیلی بر امحا مواد مخدر وجود نداشته باشد. صرف اقرار نمی توان شخصی را به اتهام حمل یا نگهداری تحت تعقیب داده و محکوم می گردد مانند اینکه شخصی به اتهام قتل یک شخص ناشناس اقرار کند و فرد مقتولی وجود نداشته یا کشف نشده باشد. لذا به دلیل عدم تحقق کامل عنصر مادی جرم تحقق بزه خالی از اشکال نبوده و ناحق است.
نظر اتفاقی
در فرض سوال مطرح شده با عنایت به اینکه فلسفه برگ توزین مواد مخدر عدالت در تعیین مجازات میباشد و وجود برگه توزین مواد مخدر، موضوعیت ندارد بلکه صرفاً طریقی از کشف میزان دقیق مواد مخدر مکشوفه است و صرفاً یکی از ادله اثبات بزه میباشد، همچنین مستفاد از مواد 168 و 171 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 چنانچه متهم در حین اقرار عاقل، بالغ، قاصد و مختار باشد، این اقرار معتبر است، مگر این که قرائن و امارات برخلاف مفاد اقرار باشد که در این صورت قاضی رسیدگی کننده نباید به اقرار مزبور ترتیب اثر دهد. لذا در فرض سوال قاضی میبایست پیرامون اقرار متهم تحقیق و بررسی نماید و چنانچه قرائن و امارات برخلاف اقرار متهم وجود داشته باشد، صرف وجود اقرار مثبت جرم نمیباشد ولی چنانچه قرائن و امارات مطابق اوضاع و احوال اقرار متهم باشد مثبت وجود جرم میباشد و در هر صورت حصول علم و اقناع وجدانی برای قاضی ضرورت دارد.
مستندات قانونی
ماده 168 قانون مجازات اسلامی | ماده 171 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392