صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص « الف » در تاریخ 25/11/1394 دادخواستی به طرفیت « ب » مبنی بر ابطال سه فقره مبایعه نامه تقدیم دادگاه می نماید که هر سه فقره مبایعه نامه در خصوص مال غیرمنقول و فیمابین طرفین منعقد شده است. لیکن مبیع دو مبایعه نامه در بجنورد و مبیع یکی در مشهد واقع است. دادگاه نسبت به رسیدگی به هر سه خواسته اقدام و حکم به ابطال هر سه مبایعه نامه و استرداد مبیع صادر نموده است. اجرای احکام مدنی جهت اجرای استرداد مبیع ، به دادگستری مشهد نیابت اعطا نموده و زمان اجرا ، شخص « ج » در ملک موضوع دعوی ساکن بوده و با ارایه مبایعه نامه ای مدعی مالکیت شده است و نسبت به رای مزبور ، دادخواست اعتراض ثالث حکمی تقدیم نموده است. وکیل معترض ثالث در شرح خواسته به صلاحیت دادگاه بجنورد ایراد گرفته است. سوال 1 : آیا دادگاه در رسیدگی به ابطال مبایعه نامه مذکور ( مال غیرمنقول واقع در مشهد ) صالح بوده است یا خیر؟ سوال 2 : در هر حال با توجه به قطعیت دادنامه صادره و دادخواست اعتراض ثالث حکمی و ایراد به صلاحیت دادگاه ، تکلیف دادگاه چیست؟
نظر هیئت عالی
در فرض سؤال ، با توجه به اینکه دادگاه عمومی (حقوقی ) بجنورد مبادرت به رسیدگی ماهوی و صدور حکم قطعی نموده است بنابر این به استناد ماده 420 قانون آئین دادرسی دادگاه عمومی و انقلاب در امور مدنی ، مرجع رسیدگی به اعتراض ثالث اصلی نیز همان دادگاه بجنورد است و ایراد معترض ثالث ، نه از حیث صلاحیت اولیه دادگاه بجنورد (دادگاه صادر کننده حکم قطعی ) و نه از حیث صلاحیت رسیدگی به دعوی اعتراض ثالث اصلی وارد نیست.
نظر اکثریت
دادگاه بجنورد صالح است در صورتی که ادعای بطلان سه تا مبایعه نامه یکی باشد ولی اگر سه تا مبایعه نامه ، مبنای بطلانش متفاوت باشد چند ادعاست و باید تفکیک شود در بحث اعتراض ثالث نیز موضوعا بحث صلاحیت منتفی است و باید ماهوی وارد شویم چون ماده 417 گفته اگر خللی وارد شود به حقوق شخص ثالث و این مورد بحث صلاحیت را شامل نمی شود.
نظر اقلیت
ماده 16 گفته یک ادعا یعنی یک خواسته ولی اینجا سه تا خواسته است و سه تا ادعاست باید از ابتدا قرار عدم صلاحیت صادر می شد بر اساس ماده 16 و 65 در مورد اعتراض ثالث نیز بحث صلاحیت مفروض است یعنی قانون گفته با فرض صلاحیت این کارها را بکند. موضوع خارج از ماده 16 است از اول دادگاه بجنورد صالح نبوده است و در اعتراض ثالث نیز باید قرار عدم صلاحیت به صلاحیت مشهد صادر شود. ماده 12 از قواعد آمره است و دادگاه مشهد صالح به رسیدگی است و اعتراض ثالث نیز نقض شود و قرار عدم صلاحیت به صلاحیت مشهد صادر شود. دادگاه می بایست جداگانه رسیدگی می کرد و مال غیر منقول در مشهد باید در دادگاه مشهد رسیدگی شود ولی اعتراض ثالث باید در بجنورد رسیدگی شود.
مستندات قانونی
ماده 12 قانون آئین دادرسی مدنی | ماده 417 قانون آیین دادرسی مدنی