صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
همانطوری که میدانیم کارمندان در هنگامی که حیات دارند فرم بیمه عمر را تکمیل و در آن سهام هر یک از ورثه را تعیین میکنند. اگر میزان سهام هر یک از ورثه تعیین نشود مطابق قانون ارث عمل میشود. حال سؤال این است: در صورتیکه متوفی بدهی داشته باشد آیا بدواً باید بدهی از این محل پرداخت و سپس سهم هر یک تأدیه شود یا آن وجوه مستقیماً در مال ورثه وارد میشوند؟ خصوصاً اگر میت اموال دیگری برای تأدیه دین نداشته باشد.
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (*1) مدنی: قرارداد بیمه، بین بیمهگر و بیمهگذار تابع قرارداد خاص و شرایط عمومی بیمه و تابع تعهداتی است که به موجب مفاد آن در قبال عوض، تعهد به نفع ثالث شده است. که نمیتواند داخل در ماترک قرار گیرد. با فوت بیمهگذار، بیمهگر متعهد است طبق قرارداد و شرایط عمومی بیمهنامه به تعهدات خود عمل نماید و به عنوان سهام معینه به ورثه یا اشخاص ثالث پرداخت نماید. با این ترتیب بدهی متوفی ارتباطی به اشخاص ثالث و ذویالحقوق قرارداد بیمه ندارد و دیون متوفی از محل مزبور قابل استیفا نیست. در نتیجه نظر اکثریت تأیید میشود.
نظر اکثریت
وجه مذکور جزو ترکه نیست چون در زمان انعقاد عقد بیمه تعهد بیمهگر از همان ابتدا به نفع ثالث یعنی ورثه بیمهگذار ایجاد میشود. یعنی مال به نفع اشخاص ثالث که ورثه بیمهگذار هستند تعهد میشود فقط تحویل آن به متعهدله منوط به فوت بیمهگذار هست. و هر چند از یک طرف عوض را که همان حق بیمه است متوفی پرداخته اما عوض مقابل از همان اول به نفع شخص ثالث ایجاد میشود.
نظر اقلیت
مال از همان ابتدا متعلق به بیمهگذار است که در زمان فوتش به ورثه تحویل میشود. که نمونه آن وصیت تملیکی است. لذا باید اول بدهیهای متوفی از بیمه عمر پرداخت شود.