صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در پرونده مربوط به حوادث حین کار که منتهی به ایراد صدمه بدنی غیرعمد گردیده است، در تشخیص عوامل دخیل در حادثه و میزان مسئولیت هر یک از عوامل موثر، آیا قاضی پرونده میتواند بدون اخذ نظریه کارشناس نسبت به تعیین عوامل موثر در وقوع حادثه و میزان مسئولیت هر یک از آن عوامل اقدام نماید؟
نظر هیئت عالی
در تشخیص مسئولیت مدنی جبران خسارت چه بر مبنای نظریه تقصیر باشد یا نظریه خطر، باید توجه داشت که احراز ورود زیان، نوع و میزان آن و ایضاً تشخیص و تعیین علل و عوامل ورود خسارت (احراز رابطه سببیت یا علیت عرفی به عنوان رکن سوم تحقق مسئولیت مدنی غیر قراردادی) یک امر فنی و تخصصی است که باید موضوع به کارشناس مربوط ارجاع شود و نظریه کارشناسی در این باره طریقیت دارد؛ اما تعیین مسئول ورود زیان و تقسیم مسئولیت یک امر قضایی و از وظایف قاضی حکم است.
نظر اتفاقی
تشخیص تقصیر و میزان آن بر عهده قضات دادگستری میباشد و تعیین چنین موضوعی را نمیتوان به کارشناس ارجاع و بر عهده او قرار داد. کارشناس صرفا در اموری دخالت میکند که واجد امری تخصصی و فنی است و قاضی در آن امور نمیتواند اظهارنظر کند. مثلاً نقش کارشناس در مبحث مربوط به ضمان قهری یا مسئولیت مدنی را باید در توصیف و میزان دخالت اشخاص در تحقق و وقوع ضرر جستجو کرد ولی اینکه کدامیک از اشخاص مباشر ورود زیان یا مسبب آن میباشد احتیاج به استنباط و نظر قضایی دارد نه کارشناسی. بنابراین کارشناس صرفا نظریه مشورتی به مقام قضایی میدهد و در صورت لزوم، نقش هر یک از عوامل موثر در وقوع حادثه را تبیین مینماید و تعیین درصد تقصیر توسط کارشناس حجیت ندارد و فاقد وجاهت قانونی بوده و در صلاحیت مقام قضایی است.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 14 | ماده 155 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 332 قانون مدنی | ماده 528 قانون مجازات اسلامی | ماده 529 قانون مجازات اسلامی