صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در دعاوی انحلال و بطلان عقد تبعی (در موارد غالب) برای آنکه ادعای خواهان شنیده شود باید در دادخواست علاوه بر اعلام بطلان عقد تبعی، اعلام بطلان عقد اصلی نیز ذکر گردد. حال چنانچه خواهان صرفاً بطلان عقد تبعی را خواسته باشد و خواسته اعلام بطلان عقد اصلی در دادخواست نیامده باشد آیا جهت استماع دعوی، امکان اضافه کردن آن از طریق افزایش خواسته حسب ماده 98 قانون آیین دادرسی مدنی وجود دارد؟ از طریق طرح دعوی اضافی مقرر در ماده 17قانون مذکور؛ چطور؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال، نظریه اکثریت صحیح است و امکان افزایش خواسته مطابق ماده 98 ق.آ.د.م و نیز طرح دعوی اضافی برمبنای مقرره ماده 17 قانون مذکور وجود دارد.
نظر اکثریت
تعهد تبعی وابسته به تعهد اصلی است و میتوان افزایش خواسته داد. در حقوق ایران مبنا نظریه عینی است.
نظر اقلیت
در مورد مبنای دعوای اضافی در حقوق ایران شدیدا اختلاف است. به زعم اغلب حقوق دانان دعوای اضافی در ماده 98 ق.آ.د.م مورد تصریح قرار گرفته و عبارت است از تغییراتی که در این ماده بدون تقدیم دادخواست و رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی در نخستین جلسه رسیدگی قابل اقامه میباشد. این عده، ماده 98 و اسلاف آن را مستند دعوای اضافی در حقوق ایران میدانند. درحالیکه به اعتقاد گروهی دیگر، دعوای اضافی متفاوت از تغییرات خواسته مطرح شده در ماده 98 است و مبنای دعوای اضافی در حقوق ایران خود ماده 17 ق.آ.د.م میباشد. به همین جهت همانطور که از عنوان دعوا بر میآید، این نهاد دعوایی است علیالقاعده تمام عیار که محتاج رعایت تشریفات آیین دادرسی مدنی و از جمله تقدیم دادخواست است. در نتیجه حسب ماده 98 نمیشود چون منشاء واحد رعایت نمیگردد باید دعوای جدا مطرح گردد و رسیدگی توامان صورت گیرد.
مستندات قانونی
ماده 17 قانون آیین دادرسی مدنی | ماده 98 آیین دادرسی مدنی