صورت‌جلسه نشست قضائی

نظر اکثریت

در مورد نکاح دائم به لحاظ اینکه وفق ماده 1087 قانون مدنی، تعیین مهریه به عنوان رکن و شرط صحت عقد نکاح نیست؛ لذا نظر به اینکه مطابق با ماده 1079 قانون مدنی مهریه باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آن‌ها بشود، معلوم باشد و مطابق با ماده 1100 آن قانون نیز چنانچه مهرالمسمی مجهول باشد، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود؛ لذا در فرض سؤال درصورتی‌که بخشی از ملک مورد تعهد زوج که به عنوان قسمتی از مهریه لحاظ گردیده از نظر اوصاف و قیمت به طور اجمالی برای طرفین مشخص و معلوم باشد، چنین تعهدی به عنوان بخشی از مهرالمسمی صحیح خواهد بود و حسب مورد می‌بایست به طرق مقتضی قصد مشترک طرفین را احراز و حتی‌الامکان از میزان و نوع مهریه رفع جهالت نمود؛ ولیکن چنانچه طرفین نسبت به اوصاف و قیمت بخشی از ملک، علم اجمالی نداشته باشند، آن بخش از مهرالمسمی باطل بوده و تبدیل به مهرالمثل خواهد شد و ماده 1100 قانون مدنی فقط شامل مال غیرمنقول موضوع مهریه می‌گردد و بخش دیگر مهرالمسمی که معلوم بوده و دارای سایر شرایط صحت می‌باشد به قوت خود باقی خواهد ماند و در مورد نکاح موقت به لحاظ اینکه وفق ماده 1095 قانون مدنی، تعیین مهریه شرط صحت عقد نکاح می‌باشد، چنانچه مهریه مبهم و مجهول بوده و طرفین علم اجمالی به آن نداشته باشند، به معنای عدم تعیین مهریه بوده و درنتیجه نکاح موقت صحیح نخواهد بود. لازم به ذکر است چنانچه تعهد زوج به انتقال و تملیک بخشی از ملکی که در آینده خریداری می‌نماید، در قالب شرط فعل ضمن عقد نکاح باشد (نه به عنوان بخشی از مهریه) با لحاظ مواد 232 ، 233 و 234 قانون مدنی و با توجه به معاوضی نبودن عقد نکاح (وفق مفهوم ماده 1087 قانون مدنی) و درنتیجه عدم تأثیر شرط مجهول به عوضین و با لحاظ ماده 10 قانون مدنی، چنین شرط فعلی صحیح بوده و مطابق احکام مربوط به شرط فعل عمل خواهد شود (به غیر از حق فسخ به جهت تخلف از شرط فعل که مختص عقود مالی است.)