صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
مجازات بزه آدمربایی وفق ماده 621 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 1375: «هرکس به قصد مطالبه وجه یا مال یا به قصد انتقام یا به هر منظور دیگر، به عنف یا تهدید یا حیله یا به هر نحو دیگر، شخصا یا توسط دیگری، شخصی را برباید یا مخفی کند، به حبس از 5 تا 15 سال، محکوم خواهد شد. در صورتیکه سن مجنی علیه کمتر از 15 سال باشد یا ربودن توسط وسایل نقلیه انجام شود، مرتکب به حداکثر مجازات تعیین شده، محکوم خواهد شد.» اصلاحات مندرج در بند «ب» ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399: «... مجازات حبس موضوع ماده 621 در صورتیکه ارتکاب جرم به عنف یا تهدید باشد، به حبس درجه چهار (5 تا 10 سال) و در غیر اینصورت به حبس درجه پنج (2 تا 5 سال) ...» با عنایت به موارد فوق، در صورتیکه کیفرخواست صادره از دادسرا، دلالت بر ارتکاب بزه آدمربایی با وسیله نقلیه (بدون عنف و تهدید) باشد، کدام یک از مجازاتهای فوق به متهم تسری پیدا میکند؟
نظر هیئت عالی
آدمربایی توسط وسیله نقلیه چنانچه با عنف یا تهدید باشد، موجب مجازات حداکثری حبس درجه 4 خواهد بود و در غیر این صورت مرتکب به مجازات حبس حداکثری درجه 5 محکوم خواهد داشت.
نظر اکثریت
در تفسیر تحت اللفظی قانونگذار در مقام تشدید گفته است که اگر ربودن با وسیله نقلیه انجام پذیرد و یا مجنیعلیه کمتر از 15 سال داشته باشد و یا به مجنیعلیه آسیب جسمی وارد شود، مجازات مشدد است که به آن تشدید عینی میگویند و قانونگذار گفته است در این شرایط باید مجازات شدید را ملاک قرار داد. تفسیر منطقی نیز خارج از تفسیر تحت اللفظی ما را به این نتیجه میرساند که باید آن را در جهات مشدده عینی مجازات و درجه 4 تلقی نمود. در اینجا بنظر میرسد که قانونگذار از باب اغلبیت، عنف یا تهدید را ذکر کرده است. بنابراین اگر ربودن با وسیله نقلیه باشد ولو اینکه با عنف یا تهدید نبوده و با حیله و نیرنگ باشد، تفسیر منطقی از قانون، مجازات درجه 4 میباشد چون به موجب ماده 18 قانون مجازات اسلامی نیز با توجه به آثار زیانبار جرم، باید مجازات را تعیین نمود.
نظر اقلیت
طبق صدر بند «ب» ماده یک قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب 1399، چنانچه آدمربایی به عنف یا تهدید باشد، مجازات درجه 4 و در غیر اینصورت، درجه 5 میباشد. از سوی دیگر با توجه به ذیل ماده 621 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات مصوب 1375، اگر آدمربایی با وسیله نقلیه باشد، مرتکب به حداکثر مجازات تعیین شده، محکوم خواهد شد. از مجموع این دو ماده به این نتیجه میرسیم که اگر آدمربایی با وسیله نقلیه و به عنف یا تهدید باشد، مرتکب به حداکثر مجازات درجه چهار و در غیر این صورت یعنی اگر آدمربایی با وسیله نقلیه باشد ولی با عنف یا تهدید نباشد، مرتکب به حداکثر مجازات درجه 5، محکوم خواهد شد.
مستندات قانونی
بند ب ماده 1 قانون کاهش مجازات حبس تعزیری | ماده 18 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 621 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375