صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در مورد قرار منع تعقیب صادره از دادگاه در جرایمی که مستقیماً توسط دادگاه رسیدگی شده است، در صورتی که اعمال ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری مطرح شود، مرجع تجویز و موافقت با تجویز تعقیب مجدد کدام مقام قضایی است؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه حسب مقرره ذیل ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری در مواردی که پرونده به طور مستقیم در دادگاه مطرح میشود و انجام تحقیقات مقدماتی باید طبق مقررات مربوط صورت گیرد لذا تمامی قواعد و مقررات مرحله تحقیقات مقدماتی نسبت به تحقیقات و تصمیمات دادگاه نیز در حدی که مطابقت مینماید جاری است. بر این اساس چنانچه قرار منع پیگرد در دادگاه کیفری 2 قطعی شده باشد با تشخیص دادگاه و در صورتی که با تصمیم دادگاه تجدیدنظر قطعی گردیده باشد با موافقت مرجع مذکور درخواست تعقیب مجدد اجابت خواهد شد.
نظر اکثریت
در فرضی که پرونده به صورت مستقیم در دادگاه کیفری رسیدگی می گردد، در واقع دادگاه خود راسا مکلف به انجام مرحله تحقیقات مقدمانی بوده و انجام این تحقیقات اعم از تحقیق و تعقیب با توجه به مواد 24 و 102 و ملاک قسمت ذیل ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری، باید مطابق مقررات مربوط به مرحله تحقیقات مقدماتی مذکور در بخش دوم همین قانون صورت گیرد. بنابراین در فرض سوال اعمال ماده 278 قانون یاد شده، امکان پذیر است و هرگاه قرار منع تعقیب در دادگاه کیفری دو صادر و قطعی شده باشد، دادگاه مذکور پس از ارجاع، مطابق مقررات رسیدگی می نماید و در صورتی که قرار منع تعقیب در دادگاه تجدیدنظر استان قطعی شود، درخواست رسیدگی مجدد از طرف رییس یا دادرس دادگاه کیفری مطرح و تجویز رسیدگی مجدد در صلاحیت دادگاه تجدیدنظر استان می باشد. نظریات مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه به شماره های 1069/94/7 – 31/4/94 و شماره 2509/97/7 – 14/9/97 نیز موید این استدلال است.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه تجویز رسیدگی مجدد که در ماده 278 قانون آیین دادرسی کیفری منعکس شده است، خلاف اصل و امری استثنائی می باشد، لذا در موارد استثنا باید به قدر متیقن اکتفا نموده و از تصمیم و گسترش آن به سایر موارد خودداری نمود. فرض ماده 278 قانون مذکور ناظر به مواردی است که قرار منع تعقیب در دادسرا صادر و قطعی شده باشد یا نهایتا با اعتراض شاکی، قرار صادره در دادگاه قطعی گردد و ناظر به مواردی که قرار منع تعقیب از سوی دادگاه صادر گردیده باشد نمیگردد. بنابراین ماده مذکور در فرض سوال، قابل اعمال نمیباشد.
مستندات قانونی
ماده 102 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 24 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 278 قانون ایین دادرسی کیفری | ماده 341 آیین دادرسی کیفری