صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
دادگاه بدوی در پرونده حقوقی حکمی صادر میکند که به تأیید دادگاه تجدیدنظر مـیرسـد. سپس موضوع در شعبه تشخیص دیوان عالی کشور مطرح میشود که آن شعبه با نقض آرای صادره حکم جدیدی صادر میکند. اگر ثالث نسبت به این حکم اعتراض کنـد دادگـاه صـالح کدام دادگاه است؟
نظر هیئت عالی
حسب مفاد ماده 418 قـانون آیـین دادرسـی مـدنی شخص ثالث حق دارد به هر گونه رأی صادره از دادگاههای عمومی، انقـلاب و تجدیدنظر اعتراض کند و چون رسیدگی در شعب تشخیص نیز یکی از طـرق فـوقالعـاده رسیدگی به احکام قطعی است و رأی ماهیتی هم صادر میکند، شخص ثالث حـق دارد بـه رأی صادره از شعبه تشخیص اعتراض کـرده و مرجـع رسـیدگی بـه اعتـراض نیـز شـعبه تشخیص صادرکننده رأی معترضعنه است. این ایراد که چون در ماده 418 رأی صادره از شعبه تشخیص پیشبینی نشده پس معترض ثالـث حـق اعتـراض بـه رأی صـادر از شـعبه تشخیص را ندارد، وارد نیست، زیرا قانون آیین دادرسی دادگاههـای عمـومی و انقـلاب در امور مدنی قبل از تشکیل شعب تشخیص دیوانعالی کشـور تصـویب شـده اسـت در ایـن مورد میتوان از وحدت ملاک ماده 418 استفاده کرد. در نتیجـه نظـر اکثریـت اعـلام شـده مورد تأیید گروه است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه شعبه تشخیص دیوانعالی کشور رسیدگی ماهوی میکند و از طرفـی صـحیح نیست که دادگاههای تالی حکم مرجع عالی را نقض کنند؛ در فـرض سـؤال، شـعبه تشـخیص صالح به رسیدگی است. حکم شعبه تشخیص را هیچ مرجعی نمیتواند نقض کند مگر مرجعی که در قانون پیشبینی شده است.
نظر اقلیت
بر اساس ماده 7 قانون آیین دادرسی مدنی اصل بر دو درجهای بودن رسیدگی بـه هـر دعـوایی است و فقط جایی میتوان از این اصل تخطی کرد که قانون به صراحت بیان کـرده باشـد و در این مورد صراحتی وجود ندارد. بنابراین، رسیدگی به اعتراض ثالث در فرض سـؤال بـا شـعبه تشخیص دیوانعالی کشور است. مضافاً اینکه صلاحیت شعبه تشخیص در قانون بـه صـراحت پیشبینی شده است و صرفاً جهت رسیدگی به اعتراض نسبت به آرای قطعـی چنـین مرجعـی پیشبینی شده است.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
* قانون آیین دادرسی مدنی