صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
جهت طرح دعوای اعسار از پرداخت محکوم به، کدام دادگاه صالح به رسیدگی اسـت؟ آیـا برای هر مورد باید دادخواست جداگانه تقدیم نمود؟
نظر هیئت عالی
با توجه به مبانی نظر و اسـباب موجهـه آن، اسـتدلال ابـراز شده به نظر کمیسیون صائب تشخیص و مورد تأیید است.
نظر اتفاقی
1 .بدواً بیان میشود در ارتباط با دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، بـا توجـه بـه منطـوق ماده 508 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، بایـد برای هر دعوا به طور جداگانه دادخواست مطرح کند و حکم بـر اعسـار (یـا رد آن) تحصـیل شود. پس از صدور حکم بر اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در مرحله بدوی، اثر ایـن حکـم در مراحل بعدی از قبیل تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی سرایت خواهد داشت. 2 .طرح دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی نیز با توجه به ماده 505 قـانون مارالـذکر بـه دو صورت امکان دارد از طریق تقدیم دادخواست جداگانه و یا ضمن دادخواست و طـرح دعوای اصلی، هر چند که رویه عملی قضایی، به گونه شیوه دوم است و دادگـاه صـالح بـه رسیدگی در این رابطه نیز همان دادگـاه رسـیدگی کننـده بـه دعـوای اصـلی و یـا دادگـاه صادرکننده ی رأی مورد درخواست تجدیدنظر یا فرجام است. 3 .اما در رابطه با دعوای اعسار از پرداخت محکوم به، با توجه به مـاده 20 قـانون اعسـار مصـوب 20/9/1313 و ماده 24 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصـوب 1379 و مواد 19 و 20 آیین نامه اجرایی موضوع ماده 6 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب 10/8/1377، برای هر مورد در صورتی که محکـوم له آن متعـدد باشـد، بایـد دعـوای علیحده طرح و دادخواست جداگانه تقدیم کرد ولی در صورتیکه محکوم به های متعدد مربوط به محکوم له واحد باشد نیازی به طرح دعوا علی حده اعسار برای هر مورد محکوم به نبوده و برای همه محکوم به ها، می توان دعوای واحد اعسار از پرداخت طرح کرد و در هر حال دادگـاه صالح به رسیدگی به این دعوا، همان دادگاهی است که بدواً به دعوای اصلی رسیدگی و رأی بر محکومیت مزبور (محکوم به موضوع دعوای اعسار) را صادر کرده است. نظر شماره 5018/7 ـ 6/7/1381 اداره کل حقوقی قوه قضاییه نیز مؤید همین برداشت است.