صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
با توجه به شرح وظایف اجرای احکام کیفری در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392و تصریح به اجرای قرار تعلیق اجرای مجازات که ناظر بر احکام دادگاه می باشد ، در فرض صدور قرار تعلیق تعقیب موضوع ماده ٨١ قانون مرقوم که باید با لحاظ یکی از موارد ذیل ماده اخیر ، انجام گیرد : نظارت بر اجرای دستور یا دستورهای صادره در قرار تعلیق مزبور ، در صلاحیت و وظایف اجرای احکام کیفری است یا شعبه صادرکننده قرار ؟ 2- برابر ماده 376 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، چنانچه رأی برائت ، منع یا موقوفی تعقیب و یا تعلیق اجرای مجازات صادر و متهم در بازداشت باشد ، باید بلافاصله به دستور دادگاه آزاد شود از طرفی برابر ماده 377 همین قانون که بیان داشته : "هرگاه متهم با صدور قرار تأمین در بازداشت باشد ... با احتساب ایام بازداشت قبلی مراتب را به زندان اعلام تا وی بیش از میزان محکومیت در زندان نماند ". بر فرض محکومیت اضافه خدمت متهم در دادگاه نظامی ، نظر به اینکه قانون گذار در این رابطه تصریح ننموده لذا حسب ماده 376 قانون مذکور ، متهم باید بلافاصله به دستور دادگاه از زندان آزاد شود یا وفق ماده 377 همان قانون ، مراتب باید به زندان اعلام تا محکومیت وی طبق بند الف ماده 641 قانون موصوف ، تقویم تا بیش از میزان محکومیت در زندان نماند ؟
نظر هیئت عالی
برابر با نظریه شماره 7/1400/970 مورخ 1400/09/10 اداره حقوقی قوه قضاییه، اجرای قرار تعلیق تعقیب بر عهده اجرای احکام کیفری است. مقنن ایام بازداشت قبل از صدور حکم به محکومیت اضافه خدمت را قابل محاسبه ندانسته است و با صدور رای محکومیت به اضافه خدمت، محکوم علیه بایستی آزاد و به یگان خدمتی معرفی شود.
نظر اکثریت
در پاسخ قسمت اول سوال : مستفاد از مواد ٨١ ، ٨٨ و ٥٣٧ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ١٣٩٢ و به ویژه تبصره ٦ ماده ٨١ قانون مرقوم ، اجرای مقررات مربوط به قرار تعلیق تعقیب به عهده معاونت اجرای احکام کیفری دادسرا و تحت نظارت دادستان آن حوزه ، انجام می گیرد در پاسخ قسمت دوم سوال : با استظهار از مواد 175 و 380 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 ، ابلاغ آراء یا از طریق سامانه های الکترونیکی و یا حضوری و یا توسط مأموران ابلاغ انجام می شود و از آنجایی که محکومیت اضافه خدمت کارکنان وظیفه ی نیروهای مسلح با حضور محکوم علیه در یگان مربوطه و انجام خدمت اجرا می شود لذا موضوع از شمول ماده 377 قانون مرقوم خارج و صرفاً ایام بازداشت قبلی محکوم علیه برابر ماده 641 قانون مذکور ، نسبت به ایام اضافه خدمت نامبرده ، قابل احتساب است پس در فرض سوال به لحاظ عدم قابلیت احتساب ایام بازداشت پس از صدور حکم نسبت به محکومیت اضافه خدمت و اینکه اجرای حکم باحضور محکوم علیه در یگان خدمتی اش و انجام خدمت ، اجرایی می گردد بنابراین از زمان صدور رأی بر اضافه خدمت ، محکوم علیه باید از زندان آزاد و جهت انجام خدمت به یگان مربوط معرفی گردد .
نظر اقلیت
مستفاد از مواد 251 و 267 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 قانون مزبور باید تفسیر و اجرا گردد و به تکلیف دادگاه بر آزاد نمودن متهم پس از صدور حکم برائت یا قرار منع یا موقوفی تعقیب یا موقوفی اجرا تصریح نموده است و ماده 377 نیز تکلیف دیگری در فرض صدور حکم محکومیت در فرض محکومیت به جزای نقدی، حبس و شلاق مقرر نموده است و ماده اخیر دلالت بر صدور دستور آزادی در غیر از موارد محکومیت فوق ندارد و با فرض بقاء قرار تامین، رفع اثر نمودن از آن به علت محکومیت غیرقطعی به اضافه خدمت فاقد وجاهت است زیرا اولاً موارد رفع اثر از قرار تامین در قانون تصریح شده است و مصداق موضوع سوال از موارد قانونی نیست. ثانیاً ماده 377 صرفاً دلالت بر لزوم اعلام محکومیت به جزای نقدی و غیره به زندان است و مفهوم مخالف؛ لزوم آزادی پس از صدور سایر محکومیت های غیر مصرح ندارد. ثالثاً تالی فاسد اقدام مزبور در فرضی است که متهم یا دادستان نسبت به دادنامه از حیث نوع محکومیت اعتراضی داشته باشد و در دادگاه تجدیدنظر نسبت به تعیین مجازات جزای نقدی به جای مجازات ، اضافه خدمت اقدام نماید و در صورت آزادی متهم مشارالیه بدون تامین خواهد بود و اجرای حکم با مشکل مواجه می شود.
مستندات قانونی
ماده 376 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 377 قانون آیین دارسی کیفری | ماده 537 قانون آیین دادرسی کیفری | ماده 81 قانون آئین دادرسی کیفری | ماده 88 آیین دادرسی کیفری