صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
رأی شورای حل اختلاف (مرجع نخستین) در مورد محکومیت به پرداخت وجه چک صادر شده است و در مورد خسارت تأخیر تأدیه نظر به بی حقی خواهان داشته است که با اعتراض وی دادگاه (مرجع تجدیدنظر) در مورد خسارت تأخیر تأدیه نیز طرف مقابل را محکوم کرده است، رأی نخستین (در مورد اصل وجه چک) و رأی تجدیدنظر (در مورد خسارت تأخیر) هر دو غیابی است، آیا با توجه به مختلف بودن مرجع صدور این دو رأی غیابی، نیاز به دو واخواهی جداگانه است و در هر صورت چه مرجعی برای واخواهی صالح است؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه آرای موضوع واخواهی از دو مرجع صادر گردیده است؛ لذا هر مرجع صلاحیت رسیدگی به واخواهی رأیی را دارد که صادر نموده است. به لحاظ اینکه صدور رأی و اتخاذ تصمیم در یکی مؤثر در دیگری است؛ بر این اساس مرجعی که نسبت به خسارت تأخیر تأدیه رأی صادر نموده، لازم است منتظر صدور رأی در خصوص اصل دعوا بماند؛ بر این اساس نظریه اکثریت مطلوب هیئت عالی میباشد.
نظر اکثریت
چون با دو رأی که هر یک از مراجع مختلفی صادر شده مواجه هستیم، رسیدگی به واخواهی هر رأی نیز باید در مرجع مربوطه صورت پذیرد و نمیتوان مرجع رسیدگی به واخواهی را واحد دانست. اما با توجه به اینکه محکومیت نسبت به خسارت تأخیر تأدیه متأثر از محکومیت نسبت به اصل وجه میباشد و رسیدگی در دو مرجع ممکن است منجر به صدور آرای متناقض گردد، شایسته است مرجع عالی، دادرسی را تصمیم نهایی مرجع نخستین به تأخیر اندازد تا وضعیت محکومیت یا عدم محکومیت واخواه در مورد اصل وجه مورد مطالبه مشخص شود.
نظر اقلیت
موضوع مورد واخواهی کاملاً مرتبط و متأثر از یکدیگر است و درصورتیکه در مراجع مختلفی مورد رسیدگی قرار گیرد و قطعیت یابد؛ ممکن است با آرای قطعی متناقض مواجه شویم و لذا باید موضوع در مرجع واحدی مورد رسیدگی قرار گیرد و ممکن است گفته شود موجب حذف یک مرحله از دادرسی میگردد. حال اینکه اینگونه نیست و قبل از واخواهی هر دو موضوع در مرجع نخستین مورد رسیدگی قرار گرفته است و اکنون نیز موضوع در مرجع عالی مورد رسیدگی قرار میگیرد و ضرورت موجود در بحث، ایرادات احتمالی را توجیه مینماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 103 قانون ائین دادرسی در امور مدنی | ماده 306 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب ( در امور مدنی)