صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص «الف» سفتهای را صادر و شخص «ب» بهعنوان ضامن، ظهر آن را امضا مینماید. حال دارنده به دلیل عدم پرداخت وجه سند، بدون واخواست سفته دعوای مطالبه وجه به طرفیت شخص «الف» و «ب» مطرح مینماید. در مقام رسیدگی به این دعوا چه کسی مسئول پرداخت وجه سند میباشد؟ در صورت محکومیت هردو نفر به پرداخت، مستدلاً بیان فرمائید مسئولیت هریک به چه نحو است؟
نظر هیئت عالی
با توجه به رأی وحدت رویه شماره 597 مورخ 74/2/1 هیأت عمومی دیوان عالی کشور، صادرکننده سفته و ضامن در مقابل دارنده سفته مسئولیت تضامنی دارند؛ البته ضامن صرفاً در اسناد تجاری زمانی مسئولیت دارد که وفق مواد 280، 284 و 285 قانون تجارت اقدام شده و در مهلت مقرر سند واخواست شده باشد والا در صورت عدم واخواست در مهلت، ضامن دیگر مسئولیتی ندارد و صرفاً صادرکننده (متعهد) در حد یک سند عادی مسئولیت خواهد داشت.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه مطابق ماده 249 قانون تجارت، ظهرنویسی که بهعنوان ضامن، ظهر اسناد تجاری را امضاء نموده است با مضمونعنه دارای مسئولیت میباشد ولی نوع مسئولیت از بابت تضامنی یا غیرتضامنی بودن، منوط به رعایت شرایط مقرر در مواد 280، 284 و 285 قانون تجارت میباشد و چنانچه سفته واخواست نشده باشد فاقد امتیازات مختص به اسناد تجاری بوده و صرفاً یک سند عادی محسوب میگردد و نظر به اینکه مسئولیت تضامنی امری استثنایی و خلاف اصل است و تصریحی در خصوص مسئولیت تضامنی امضاء کنندگان اسناد عادی وجود ندارد؛ لذا ضمانت نقل ذمه به ذمه بوده و مسئولیت امضاءکنندگان تضامنی نبوده بلکه بهصورت مساوی است.
مستندات قانونی
ماده 1301 قانون مدنی | ماده 249 قانون تجارت | ماده 280 قانون تجارت | ماده 284 قانون تجارت | ماده 285 قانون تجارت