صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
سرباز وظیفه در یگان خدمتی مشغول به خدمت گردیده است. ماشین نظامی در اختیار سرباز مذکور قرار میگیرد و وی تصادف میکند. سرباز وظیفه که فاقد گواهینامه معتبر است اظهار میدارد بنده اعلام نموده بودم که گواهینامه معتبر ندارم و بنده به دستور افسر نگهبان برای آوردن غذا سوار ماشین شدم. با توجه به دفاع سرباز وظیفه مذکور؛ اتهام و مسئولیت متوجه چه کسی یا کسانی میباشد؟
نظر هیئت عالی
با توجه به اینکه دستور فرمانده غیر قانونی است، سرباز وظیفه تکلیفی به اجرای دستور غیر قانونی ندارد و عذر وی موجه نمیباشد؛ لذا سرباز وظیفه به اتهام رانندگی بدون گواهینامه قابل تعقیب و مجازات است و از باب خسارت وارده نیز ضامن است. همچنین اگر خسارت وارده بیش از هفتصد و هشت میلیون ریال باشد مشمول ماده 85 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح نیز میشود. افسر نگهبان نیز به اتهام معاونت در رانندگی بدون پروانه قابل تعقیب و مجازات است.
نظر اتفاقی
با توجه به اینکه در فرض سوال سرباز نسبت به خلاف بودن دستور اطلاع داشته؛ لذا مورد از شمول امر آمر قانونی به عنوان یکی از علل موجه جرم خارج میباشد لیکن بر اساس ماده 526 قانون مجازات اسلامی و ماده 332 قانون مدنی در فرض اقوی بودن سبب از مباشر، مسئولیت فقط متوجه سبب اقوی است که با توجه به احوال پرونده میبایست مورد بررسی قرار گیرد.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 158 قانون مجازات 1392