صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه کارفرما کلیه استانداردها و مقررات ایمنی کار و بهداشت محیط را رعایت نماید ولی در طول زمان کارگر دچار بیماری و ضایعه جسمی گردد آیا مسئولیتی متوجه کارفرما میباشد یاخیر ؟
نظر هیئت عالی
با توجه به ماده 171 قانون کار مصوب 86/7/2 مجلس شورای اسلامی و 69/8/29 مجمع تشخیص مصلحت نظام مسئولیت متخلف به پرداخت دیه و ارش علاوه بر مجازاتهای مقرر، در صورتی است که تخلف از انجام تکالیف قانونی سبب وقوع حادثه گردد؛ بنابراین اگر بروز بیماری کارگر در اثر ارتکاب تخلف و جرم نباشد موجبی برای پرداخت دیه و ارش نیست و ماده 92 قانون مرقوم و تبصره های ذیل آن در مورد کارگرانی که در معرض بروز بیماریهای ناشی از کار قرار دارند تعیین تکلیف نموده است و به شرح آن مقرر گردیده برای همه افراد مذکور باید پرونده پزشکی تشکیل و سالی یکبار مورد معاینه قرار گیرند و چنانچه با تشخیص شورای پزشکی نظر داده شود که فرد معاینه شده به بیماری ناشی از کار مبتلا یا در معرض ابتلا باشد کار فرما و مسئولین مربوطه مکلفند کار او را بر اساس نظریه شورای پزشکی مذکور بدون کاهش حق السعی ، در قسمت مناسب دیگری تعیین نمایند و منظور از شورای پزشکی مذکور در تبصره 1 ماده 92 قانون کار با توجه به اینکه مرجع دیگری وجود ندارد به نظر می رسد در مورد کارگران بیمه شده ، کمیسیون های پزشکی بدوی و تجدید نظر شورای عالی تأمین اجتماعی به شرح آیین نامه مصوب 66/3/6 شورای عالی تأمین اجتماعی و در مورد کارگران بیمه نشده، کمیسیون های پزشکی قانونی است.
نظر اکثریت
کار فرما مسئولیتی ندارد زیرا : چنانچه کلیه استانداردها و دستور العمل های شورای عالی حفاظت فنی و وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی مورد اشاره در ماده 85 قانون کار رعایت و پرونده پزشکی ماده 92 قانون کار تشکیل و معاینه و آزمایشهای لازم در طول کار مستمر انجام پذیرد و اداره کار نیز بر تایید اقدامات کارفرما صحه گذارد بدیهی است که مسئولیتی متوجه کارفرما نخواهد شد کارفرما مطابق ماده 95 قانون کار ، صرفا به جهت عدم رعایت مقررات مسئولیت دارد . به تصریح تبصره 2 ماده 95 قانون کار : « چنانچه کارفرما یا مدیران واحدهای موضوع ماده (85) این قانون برای حفاظت فنی و بهداشت کار ، وسایل و امکانات لازم را در اختیار کارگر قرار داده باشند و کارگر با وجود آموزش های لازم و تذکرات قبلی بدون توجه به دستورالعمل و مقررات موجود از آنها استفاده ننماید کارفرما مسئولیتی نخواهد داشت . در صورت بروز اختلاف ، رای هیات حل اختلاف نافذ خواهد بود». در خصوص مشاغل سخت و زیان آور نیز سختی کار و زیان آور بودن آن به طریق مقتضی جبران میشود از جمله بازنشستگی پیش از موعد ، پرداخت حق بیمه بیشتر ، پرداخت فوق العاده سختی کار و اعطاء مرخصی های اضافی و غیره. مطابق ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 192 ، در مواردی که جنایت یا هر نوع خسارت دیگر مستند به رفتار کسی نباشد ، مانند اینکه در اثر علل قهری واقع شود ، ضمان منتفی است؛ بر این اساس استدلال گروه اقلیت فاقد توجیه قانونی است.
نظر اقلیت
کار فرما تحت شرایطی مسئولیت دارد زیرا : با توجه به اینکه برخی مشاغل سخت و زیان آور که در آنها عوامل فیزیکی، شیمیایی، مکانیکی و بیولوژیکی محیط کار وجود دارد و در اثر اشتغال در آن محیط ، تنشی به مراتب بالاتر از ظرفیتهای طبیعی (جسمی و روانی) در کارگر ایجاد میشود که ممکن است در دراز مدت به بیماری شغلی و عوارض ناشی از آن مبتلا شود لذا در این گونه مورد علیرغم رعایت کلیه استانداردها و دستور العمل های ایمنی و بهداشت کار از سوی کارفرما ، در هر صورت چون بیماری بوجود آمده به جهت محیط کاری بوده که کارفرما مسئولیت آن را بر عهده داشته و قانون کار نیز جنبه حمایتی نسبت به کارگر دارد و مسئولیت کارفرما مفروض است لذا کارفرما مسئول و ضامن میباشد .
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 500 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 | ماده 85 قانون کار | ماده 92 قانون کار | ماده 95 قانون کار