صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شخص الف دادخواستی علیه آتش نشانی به خواسته مطالبه خسارت مالی و جانی وفق نظریه کارشناس مطرح و اعلام میدارد؛ تعمیرگاه وی که در طبقه همکف بوده به علت نشت گار از بخاری و وجود مواد اشتعالزا (بنزین و روغن) طعمه حریق شده و این حریق به طبقه اول سرایت و موجب میگردد تا به اموال وی خسارت وارد گردد و خودش نیز به علت سرایت آتش از ترس جان از پنجره به بیرون بپرد و خسارت جانی متحمل گردد در حالی که آتشنشانی در هنگام سقوط وی در محل بوده و امکانات لازم جهت نجات وی و اطفاء حریق نداشته است و صرفاً با ماشین حاوی تانکر آب خالی به محل مراجعه نموده بوده است؛ حال سوالی به شرح ذیل مطرح میباشد: بر فرض نداشتن امکانات و یا دیر رسیدن آتشنشانی، آیا آتشنشانی را میتوان به عنوان سبب ورود خسارت جانی و مالی مسئول شناخت؟
نظر هیئت عالی
قطع نظر از اینکه سوال موضوعی است و اثبات خسارت و ورود آن به خواهان و استناد عرفی به آتشنشانی امری است موضوعی و نیاز به جلب نظر کارشناسی است؛ معالوصف در صورتی که ثابت شود ارکان سهگانه تحقق مسئولیت مدنی و انتساب ورد خسارت و استناد عرفی آن به خوانده محرز میگردد، دادگاه حکم به محکومیت میدهد. مضافاً اینکه ترک فعل سازمان آتشنشانی هم میتواند ارتکاب فعل زیانبار و انتساب آن به سازمان آتشنشانی را توجیه نماید، اثبات ورود زیان و رابطه سببت عرفی بین فعل یا ترک فعل زیانبار سازمان آتش نشانی با زیان دیده است که مبتنی بر نظریه تقصیر میباشد.
نظر اکثریت
آتش نشانی در فرض سوال که به علت دیر رسیدن و نداشتن امکانات لازم مقصر شناخته شده است. از طرفی طبق ماده ۹۵۳ از قانون مدنی "تقصیر اعم است از تفریط و تعدی" و طبق ماده ۹۵۲ از قانون مدنی "تفریط عبارت است از ترک عملی که به موجب قرارداد یا متعارف برای حفظ مال غیر لازم است" در نتیجه آتش نشانی نسبت به خسارتهایی که ناشی از دو عامل تقصیر موصوف بوده و به خسارتهای اولیه اضافه شده است مسئولیت دارد؛ چون تسبیب یا ایجابی است یا سلبی و در پرونده مطروحه سببیت از نوع سلبی بوده و استناد عرفی بین خسارت وارده و ترک فعل انجام شده توسط آتشنشانی یا همان تفریط برقرار است.
مستندات قانونی
ماده 1 قانون مسئولیت مدنی مصوب 1339 | ماده 492 قانون مجازات اسلامی | ماده 523 قانون مجازات اسلامی | ماده 529 قانون مجازات اسلامی | ماده 535 قانون مجازات اسلامی | ماده 952 قانون مدنی | ماده 953 قانون مدنی