صورت‌جلسه نشست قضائی

برگزار شده توسط:استان کرمان/ شهر کرمان
تاریخ برگزاری:۱۴۰۱/۰۹/۱۵
موضوع:مطالبه خسارت تاخیر تادیه تسهیلات بانکی از ضامن

پرسش

مسئولیت راهن (ضامن) به پرداخت خسارات تاخیر تادیه دین، به ویژه در تسهیلات بانکی چگونه است؟

نظر هیئت عالی

باتوجه به ماده 241 قانون مدنی : " ممکن است در معامله شرط شود که یکی از متعاملین برای آنچه به واسطه معامله مشغول الذمه می شود رهن یا ضامن بدهد " لذا ضمانت کردن یا انعقاد عقد رهن نسبت به دینی که سبب آن بوجود آمده، مجاز است ؛ لذا چنانچه در قرارداد تسهیلات بانکی، راهن علاوه بر اصل دین ، نسبت به خسارات تأخیر تادیه هم رهن بدهد، عقد صحیح بوده و راهن دین، مسئولیت خواهد داشت ، با این وصف نظریه اکثریت مورد تایید است .

نظر اکثریت

دادن رهن برای دینی که سبب آن بوجود آمده بلا اشکال است و ترهین خسارت تاخیر تادیه دین بویژه در تسهیلات بانکی به جهت انطباق با واقعیت های جامعه به استناد ماده 10قانون مدنی معتبر است.ضمان و رهن هر دو از وثیقه های دین هستند و تابع احکام یکسانی هستند و از آنجا که به موجب ماده691 قانون مدنی ضمانت دینی که سبب آن بوجود آمده پذیرفته شده است، لذا در رهن نیز همین گونه عمل می شود.همچنین به موجب مواد 241و379قانون مدنی شرط دادن رهن و ضمان برای دیون ناشی از عقد نافذ است و ماده 775 آن قانون نیز برای احتراز از پذیرش رهن در برابر اعیان است یعنی حقی که در برابر آن رهن داده می شود حق دینی است نه عینی .نظریه شماره 103/31548مورخه1401/4/15فقهای شورای نگهبان نیزصرفا در خصوص فرض استعلام بعمل آمده پیرامون بخشنامه مدیرکل تصفیه امور ورشکستگی قوه قضائیه در خصوص معافیت ورشکستگان از پرداخت خسارت تاخیر تادیه بوده که مسئولیت راهنین به پرداخت خسارات تاخیر تادیه را خلاف شرع اعلام کرده است . بنابراین مسئولیت راهن در برابر خسارات ناشی از تاخیر تادیه دین تا میزان و سقف رهن مستقر است.

نظر اقلیت

وفق مواد 771و 775 قانون مدنی تقدم دین بر رهن شرط است و در ضمان براساس ماده 661 قانون مدنی ضمانت از دینی که سبب آن ایجاد شده است پذیرفته شده است درحالیکه در رهن چنین تصریحی نیست.از طرفی قرارداد خصوصی وفق ماده 10قانون مدنی درصورتی معتبر است که مخالف مقررات و اخلاق حسنه نباشد و اجماع فقهای شیعه بر عدم پذیرش رهن است که نظریه شماره 103/31548 مورخه1401/4/15فقهای شورای نگهبان نیز مسئولیت راهنین به پرداخت خسارات تاخیر تادیه را خلاف شرع اعلام کرده است.

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

ماده 10 قانون مدنی | ماده 241 قانون مدنی | ماده 691 قانون مدنی | ماده 771 قانون مدنی

مطالبه خسارت تاخیر تادیه تسهیلات بانکی از ضامن | نشست قضایی | قضا