صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
خواسته خواهان مطالبه قیمت مهریه تلف شده مندرج در صورت قباله عادی میباشد؛ بدین توضیح که خوانده متعهد به انتقال نیم دانگ از منزل مسکونی شده است، لکن خوانده بدون اذن خواهان نسبت به فروش آن اقدام نموده و ملک مذکور از حالت اولیه نیز خارج و در حال حاضر تبدیل به چند واحد آپارتمان شده است و شکایت خواهان نیز در خصوص فروش مال غیر به جهت شمول مرور زمان منجر به صدور قرار موقوفی تعقیب شده است. سؤال: اولاً؛ خوانده را باید به چه قیمتی محکوم نمود؟ قیمت روز تلف یا یومالاداء؟ ثانیاً؛ با توجه به از بین رفتن بنا ملاک برای کارشناسی چیست؟ مثل بنای مسکونی که مطالبه شده یا قیمت آن؟
نظر هیئت عالی
با توجه به سابقه پرسش و نظریه هیئت عالی به خلاصه نشست قضائی شماره 98-6055 زوجه حق مطالبه بهای نیم دانگ از آن ملک (بهای زمان انتقال آن ملک از ناحیه زوج به غیر) به علاوه خسارات متعلقه را دارد. خسارات متعلقه میتواند شامل مابهالتفاوت قیمت فروش با قیمت روز باشد.
نظر اکثریت
در فرض سؤال که زوجه شکایت فروش مال غیر مطرح کرده بود، اقدام فضولی فروش سهم خودش را رد کرده است؛ بهعبارتدیگر عملش دلالت بر عدم رضایت داشته است؛ (ماده 251 قانون مدنی) بنابراین میبایست دادخواست ابطال معامله را مطرح نماید و نمیتوان اقدام وی به مطالبه قیمت را رضایت تلقی کرد، زیرا مستفاد از ماده 250 این قانون اجازه مسبوق به رد اثری ندارد؛ درنتیجه دادخواست مطالبه قیمت قابلیت استماع ندارد.
نظر اقلیت
اینکه زوجه دادخواست مطالبه قیمت مطرح کرده است رضایت وی به بیع فضولی احراز میشود و شکایت کیفری لزوماً اقدام عملی حاکی از رد معامله نیست؛ چهبسا با طرح شکایت و مواجه با طرفین معامله و اطلاع از جزئیات معامله تصمیم به اجازه یا رد اتخاذ نماید ممکن است شکایت ازاینجهت بوده باشد که بدون اخذ رضایت قبلی اقدام به فروش شده است و این رضایت طبق نظر مشهور فقها که قانون مدنی نیز از آن تبعیت کرده است (ماده 258 قانون مدنی) کاشف از صحت معامله از روز عقد میباشد؛ لذا میتواند ثمن را نسبت به سهم خویش مطالبه نماید.
مبحث
مستندات قانونی
ماده 250 قانون مدنی