صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
شهرداری مترصد است که مالکین در هنگام احداث بنا و اخذ پروانه عقبنشینی کنند. در حالی که مالک با مراجعه به شهرداری، پروانه ساختمانی درخواست کرده و شهرداری بدون توافق با مالک پرداخت وجه، پروانه ساختمانی بر اساس طرح تفصیلی که هنوز اجرا نشده صادر و سند هم از مالک کسر نشده است. آیا مالک بر این اساس می-تواند قیمت زمین را مطالبه کند و آیا مرور زمان حدود 30 یا 40 ساله مبنی بر عدم تقاضای مالک می¬تواند تأثیری در عدم ذی¬حقی مالک داشته باشد؟
نظر هیئت عالی
نشست قضایی (5) مدنی: با توجه به قانون، شوارع و کوچه¬های غیر بنبست، ملک شهرداری است و از طرفی، صرف صدور پروانه ساختمانی و اقدام مالک در ساختمان مطابق پروانه ساختمانی صادره، ظهور در توافق مالک با شهرداری و اسقاط حق او ندارد. لذا ارزش ساختمان مورد نظر که به سبب عقبنشینی جزء کوچه شده است باید وفق قانون نحوه تقویم ابنیه، املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری¬ها مصوب 1371 تأدیه شود. لذا نظریه اقلیت دادگستری اراک تأیید می¬شود.
نظر اکثریت
صدور پروانه و اجرای ساخت، حاکی از توافق طرفین است. بنابراین، مالک بعد از عقبنشینی، حق مطالبه وجهی در قبال عقبنشینی انجام شده ندارد.
نظر اقلیت
چنانچه توافق فی¬مابین شهرداری و مالک احراز شود مالک هیچ¬گونه حقی برای عقبنشینی ندارد والا صرف صدور پروانه، دلیل بر توافق نیست. به تعبیر دیگر از طرفی، مالک برای ساخت باید پروانه اخذ کند و شهرداری مکلف به دادن پروانه طبق طرح جامع یا نقشه تفصیلی است؛ ولیکن در خصوص عقبنشینی، باید طرفین توافق کنند و اگر توافق صورت نگرفته باشد مالک حق مطالبه وجه زمین عقبنشینی شده خود را دارد.