صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
چنانچه شخص یا اشخاص نظامی حین خدمت و یا خارج از آن در اماکنی نظیر چایخانه های سنتی (که غالباً ارائه قلیان و پاسور و ...می نمایند) حضور یابند آیا رفتار ایشان را می توان مصداق فراهم نمودن موجبات ایجاد جو بدبینیِ مردم نسبت به نیروهای مسلح تلقی نمود یا خیر ؟
نظر هیئت عالی
صرف حضور در چنین مکانی به تنهایی مصداق ایجاد جو بدبینی نیست اما اگرهمراه با رفتار خلاف شان یا با لباس نظامی باشد می تواند مصداق محسوب شود.
نظر اتفاقی
قطع نظر از ارائه خدماتی در سفره خانه های سنتی نظیر قلیان ، پاسور و از این قبیل و صرفنظر از اینکه شخص یا اشخاص نظامی در زمان خدمت و یا در زمان مرخصی در چنین اماکنی حضور یابند ، ملاک فراهم نمودن ایجاد جو بدبینی به نیروهای مسلح ، عرف می باشد مثلاً ممکن است درجه دار یا افسر نظامی ، در یک محیط روستایی در مکان موصوف با لباس یا بدون لباس نظامی ، حین خدمت و یا در زمان مرخصی ، حاضر و اقدام به مصرف قلیان نموده و یا اقدام به پاسور بازی نماید لذا از آنجایی که مستفاد از ماده 102 و ماده 105 آیین نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران ، رفتار ارتکابی آنان نیز برخلاف عرف نظامی حاکم می باشد و از منظر عرف نظامیان نیز خلاف شان محسوب می گردد و حضور در محل هایی که مغایر شئون سربازی باشد ممنوع است پس رفتار چنین شخصی را می توان مصداق بزه مذکور دانست لیکن چنانچه همین رفتار در زمان مرخصی و بدون استفاده از البسه نظامی از سوی یک سرباز وظیفه ، انجام شود آن را نمی توان از مصادیق بزه معنونه تلقی نمود [ البته ذکر این نکته ضروری است که در فرض سوال ؛ موضوع می بایست به صورت مصداقی توسط مقام قضایی رسیدگی کننده مورد بررسی قرار گرفته و سپس با لحاظ عرف آن جامعه مبادرت به اتخاذ تصمیم نمود ] در نهایت علت جرم بودن رفتار موصوف از سوی کارکنان رسمی و جرم نبودن همان رفتار از سوی کارکنان وظیفه به شرح پیش گفته از این جهت می باشد که معیار و ضابطه تشخیص رفتار خلاف شئون نظامی ، عرف است و رفتار کارکنان رسمی نیروهای مسلح در فرض مثال ، به نحوی است که اثر و انعکاس آن ، در جامعه موجب بدبینی مردم به نیروهای مسلح را فراهم می آورد در حالی که در رابطه با سرباز وظیفه مذکور چنین امری محقق نمی گردد . در نتیجه ملاک تحقق بزه مذکور از سوی نظامیان ، عرف بوده و استفاده یا عدم استفاده از لباس نظامی از سوی ایشان ، موضوعیت نداشته و بزه مزبور ممکن است حین خدمت و یا خارج از آن و در زمان مرخصی ایشان ، حادث گردد .
مبحث
مستندات قانونی
ماده 55 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح