صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
الف) آیا تغییر خواسته در جلسه اول دادرسی در صورتی که خوانده حضور نداشته باشد بایـد به اطلاع وی برسد؟ فرضاً شخصی دادخواست الزام خوانده جهـت اجـرای تعهـد داده است مبنی بر اینکه سه میلیون ریال وجه نقد به خوانده داده اسـت تـا مصـالح بیـاورد لیکن نیاورده است اما در جلسه اول اظهار میدارد ساختمان سازی من به اتمام رسیده است و دعوای خود را به مطالبه سه میلیون ریال تغییر میدهم آیا این تغییـر خواسـته لازم است به اطلاع خوانده برسد؟ چگونه؟ ب) افزایش یا کاهش خواسته چگونه است؟ آیا لازم است به اطلاع خواندهای که بـا وصـف ابلاغ حاضر نشده است برسد؟ اگر خواسته کاهش یا افرایش پیـدا کنـد مـلاک نصـاب تجدیدنظر خواهی، خواسته اولیه است یا خواسته تغییر یافته؟
نظر هیئت عالی
مطابق مـاده 98 قـانون آیـین دادرسـی دادگـاههـای عمومی و انقلاب در امـورمـدنی، خواهـان مـیتوانـد خواسـته خـود را کـه در دادخواست تصریح کرده در تمام مراحل دادرسی کم کند، ولی افزودن آن یـا تغییـر نحـوه دعوا یا خواسته یا درخواست، در صورتی ممکن است که با دعوای طرح شده مربوط بوده و منشأ واحدی داشته باشد و تا پایان اولین جلسه رسیدگی به دادگاه اعلام شـده باشـد. بـا توجه به ماده یاد شده افزایش یا تغییر نحوه دعوا یا خواسته، که با دعوای طرح شده مربوط بوده و دارای منشأ واحدی باشد، طبق اصل کلی و مسـلم حقـوقی امکـان تـدارک دفـاع و اطلاع و ابلاغ دعوا باید به خوانده ابلاغ شود، ولیکن تقلیل خواسته نیازی به ابلاغ به طرف دعوا ندارد. ملاک تجدیدنظر خواهی نصاب مقرر در مـاده 331 قـانون مـذکور نسـبت بـه خواسته اصلاح شده است. بنا به مراتب، نظراکثریت مورد تأیید است.
نظر اکثریت
تغییر افزایش خواسته مطلقاً کاهش خواسته در صورتی که در قابل تجدیدنظر بـودن یـا نبـودن رأی مؤثر باشد درصورت غایب بودن خوانده در جلسه باید به اطـلاع او برسـد. ضـمناً مـلاک نصاب تجدیدنظرخواهی، خواسته اصلاحی است.
نظر اقلیت
چون در قانون پیش بینی شده است که خواهان حق دارد تا پایان اولین جلسه دادرسی خواسـته خود را تغییر بدهد و قوانین پانزده روز بعد از تـاریخ انتشـار بـرای همگـان لازم الاجـرا اسـت خوانده باید بداند که حضور وی در اولین جلسه برای اطلاع از این امور لازم است. اگـر او بـا وصف ابلاغ و اطلاع از وقت دادرسی حاضر نشود به ضرر خود اقدام کرده اسـت. اگـر ابـلاغ افزایش و تغییر خواسته نیاز بود قانونگذار میتوانست اضافه کند در صورتی که خوانده غایـب باشد به اطلاع وی میرسد. البته چنانچه خوانده در جلسه اول حاضر نشود و تغییرات فوق از طریق تقدیم لایحه صورت گرفته باشد باید در جلسه اول خوانده حاضر شده و بـه وی ابـلاغ شود. ضمناً ملاک نصاب تجدیدنظر خواهی اصلاح خواسته اسـت چـون کـاهش خواسـته بـا استرداد دعوا فرق میکند.
مبحث
مستندات قانونی
* قانون آیین دادرسی مدنی