صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
مادری کودک خود را از رفتن به مدرسه بازداشته است، پدر یک مرتبه شکایت کرده و دادگاه کیفری دو، حکم بر محکومیت مادر صرفاً به جزای نقدی داده است؛ رأی صادره غیابی بوده و علیرغم گذشت مهلتهای قانونی، واخواهی یا اعتراضی به آن نشده، پدر مجدداً همین شکایت را در دادسرا مطرح کرده است؛ حال با عنایت به مفاد ماده 7 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، که مقرر داشته هر یک از والدین اولیاء یا سرپرستان قانونی طفل و نوجوان و تمام اشخاصی که مسئولیت نگهداری، مراقبت و تربیت طفل را بر عهده دارند، چنانچه بر خلاف مقررات قانون تأمین وسایل و امکانات تحصیل اطفال و جوانان ایرانی، از ثبتنام و فراهم کردن موجبات تحصیل طفل و نوجوان واجد شرایط تحصیل امتناع کنند، به انجام تکلیف یاد شده و جزای نقدی درجه هفت محکوم میشوند و هر گاه محکومعلیه پس از ابلاغ حکم قطعی از انجام تکلیف مقرر در مهلت تعیین شده از طرف دادگاه خودداری کند یا پس از اجرای حکم، دوباره طفل و نوجوان را از تحصیل باز دارد، به جزای نقدی درجه شش محکوم میشود: 1- بزه ممانعت از تحصیل فرزند، جرم مستمر است یا آنی؟ 2- اگر یک بار رأی محکومیت والدین بدون صدور حکم بر انجام وظایف مقرر و فقط با صدور حکم بر محکومیت به جزای نقدی صادر شد و والدین باز هم فرزند را به مدرسه نفرستادند، در شکایت مرتبه دوم آیا باید به اعتبار امر مختومه استناد و قرار موقوفی تعقیب صادر کرد؟ در صورت اخیر جرم درجه شش محسوب میشود یا درجه هفت؟
نظر هیئت عالی
ترک فعل موضوع سؤال، جرم مستمر تلقی نمیشود و نظریه اکثریت همکاران که شرط صدور حکم قطعی را مقدمه مجازات درجه 6 میداند مورد تأیید اعضای هیأت عالی است.
نظر اکثریت
مطابق تبصره ماده 7 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان، تحقق دوباره این جرم منوط به آن است که؛ 1-حکم قطعیت یافته باشد 2- ابلاغ شده باشد 3- دستور انجام تکلیف مقرر در ماده ظرف مهلت زمانی مشخص نیز صادر شده باشد تا پس از تحقق این شروط و عدم اجرای تکلیف مقرر یا پس از اجرای حکم اولیه و جلوگیری مجدد از ادامه تحصیل طفل این بزه مجدد رخ داده و مجازاتی شدیدتر از مرتبه نخست بر آن بار شود؛ اما در جایی که دادنامه غیابی بوده صرفنظر از این که دادنامه غیابی صادره به متهم ابلاغ شده یا خیر، در دادنامه صادره مورد اشاره، دادگاه محترم به انجام تکلیف تأمین وسایل و امکانات تحصیل طفل اشاره نکرده و اساساً حکمی صادر نکرده است تا عدم اجرای آن سبب تحقق دوباره رکن مادی بزه شود. ثانیاً؛ با عنایت به غیابی بودن دادنامه صادره و اذعان شاکی، حکم صادره تا کنون اجرا نشده تا عدم فرستادن فرزند مشترک به مدرسه در ظرف زمانی حاضر سبب تحقق دوباره این بزه گردد، به عبارتی در وضعیت فعلی بزه یاد شده همان یک مرتبه که نسبت به آن رسیدگی صورت گرفته و رأی غیابی صادر شده رخ داده است و با عنایت به اصل منع تعقیب مجدد افراد و تحقق قاعده اعتبار امر مختومه در مورد شکایت مطروحه دوم باید نسبت به آن قرار موقوفی تعقیب صادر کرد و جرم یاد شده را نمیتوان مستمر دانست و یک مرتبه واقع شده است. (همانند جرم تغییر کاربری اراضی است)
نظر اقلیت
جرم مستمر است ولی رسیدگی مجدد به آن منوط به تحقق شرایطی است که در تبصره ماده 7 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان آمده است.
مستندات قانونی
ماده 13 قانون آئین دادرسی کیفری مصوب 1392 | ماده 7 قانون حمایت از اطفال و نوجوانان