صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا نحوه ارتباط زناشویی و نارضایتی زوجه از مصادیق عسر و حرج است؟
نظر هیئت عالی
مطابق تبصره ذیل ماده 1130 قانون مدنی، منظور از عسر و حرج موردنظر قانونگذار، به وجود آمدن وضعیتی است که ادامه زندگی را برای زوجه، با مشقت همراه ساخته و تحمل آن نیز برای وی مشکل باشد. بنابراین، اگر نحوه ارتباط زناشویی به گونه¬ای باشد که وضعیت مشقت بار و غیرمعقولی را ایجاد کند ادامه زندگی مشترک و تحمل آن مشکل بوده و می¬تواند از مصادیق عسر و حرج باشد.
نظر اتفاقی
هر چند طبق فتوای امام راحل در مسئله 11 کتاب النکاح تحریر¬الوسیله اصل همبستری با زوجه از دبر بلامانع است، اما اگر زن ناراضی باشد احوط ترک است و با عنایت به اینکه در تعریف عسر و حرج مذکور در ماده 1130 قانون مدنی مشقت و مشکل قید شده و با عنایت به اینکه همبستری با زوجه از دبر غیرمتعارف است اگر به صورت مستمر باشد و زن نیز ناراضی باشد که خود اقامه دعوا در دادگستری از علایم نارضایتی بارز اوست؛ لذا موضوع از مصادیق عسر و حرج است و زن می¬تواند به استناد آن تقاضای طلاق کند.