صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
«در یک پرونده حقوقی رأی غیابی صادر میشود و محکوم علیه غایب با تقدیم یک لایحه در مهلت واخواهی اعلام میکند که به رأی صادره اعتراض دارد و اضـافه مـیکنـد کـه لایحـه تکمیلی را تقدیم خواهد کرد. بعد از انقضای مهلت واخواهی نامبرده در فرم دادخواست اقدام به واخواهی میکند. آیا دفتر دادگاه باید اخطاریه رفع نقص از لحاظ تقدیم اعتراض در فـرم دادخواست صادر نماید یا اینکه واخواهی خارج از مهلت تلقی شده و دادگاه تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد کرد؟
نظر هیئت عالی
نظر اکثریـت قضـات دادگسـتری تبریـز صـائب بـه نظرمیرسد، زیرا بنابر عموم و اطلاق فصـل دوم و سـوم قـانون آیـین دادرسـی دادگاهها در امور مدنی (در باب چهارم تجدیدنظر) و اینکـه مقـنن بـه طـور مکـرر از واژه درخواست استفاده کرده، چنین مستفاد میشود که هر نوع اعتراض و تجدیـدنظر بـا تقـدیم درخواست به صورت لایحه، قابل توجه و ترتیب اثر است. در نهایـت مـدیر دفتـر دادگـاه صادرکننده رأی غیابی مکلف است اقدام به رفع نقص کرده و دعوای واخـواهی را تکمیـل کند.
نظر اکثریت
نظر به اینکه واژه «دادخواست» علاوه بر اطلاق به برگ و فرم خاص دادخواست به معنـای دادخواهی کردن است و با عنایت به ایـنکـه واژه دادخواسـت در مـاده 305 قـانون آیـین دادرسی مدنی به معنای دوم دادخواست است و تقدیم لایحه عـادی دال بـر اعتـراض بـه حکم غیابی نیز همان واخواهی کردن است و در تمـامی مـواردی کـه دادخواسـت نـاقص باشد مدیر دفتر دادگاه میتواند رفع نقص از آن را از خواهان بخواهد، لذا نظر بـه مراتـب مذکور و برای جلـوگیری از تضـییع حـق واخـواه کـه قبـل از انقضـای مهلـت واخـواهی اعتراض خود را به حکم غیابی با تقدیم لایحه ای اعلام کرده اسـت و انصـاف نیـز حکـم میکند که اعتراض او داخل در مهلت تلقی شود، لذا بـه نظـر اکثریـت قضـات حاضـر در جلسه، لایحه واخواه در مهلت مقرر، دادخواست ناقص تلقی میشود و مدیر دفتـر دادگـاه مکلف است اخطاریه رفع نقص دال بر تقـدیم دادخواسـت طبـق شـرایط مقـرر در قـانون خطاب به واخواه صادر کند.
نظر اقلیت
با توجه به اینکه مطابق ماده 48 قانون آیـین دادرسـی مـدنی، شـروع بـه رسـیدگی در دادگـاه مستلزم تقدیم دادخواست است و با عنایت به اینکه برابر ماده 305 همـان قـانون واخـواهی از حکم غیابی نیز مستلزم تقدیم دادخواست است و دادخواست برابر مقـررات مـواد 51 بـه بعـد قانون یاد شده نیز دارای شرایط شکلی خاص است که لایحه عادی فاقد چنان شـرایطی اسـت فلذا رسیدگی به دعوای واخواهی مستلزم دادخواست برابر مقررات است و با توجه به ایـنکـه اختیار مدیر دفتر دادگاه در رد دادخواست یا صدور اخطاریه رفع نقص مطابق مقررات مواد 51 به بعد قانون آیین دادرسی منحصر به موارد مقرر در قانون است و با توجه به اینکه لایحه نیـز دادخواست محسوب نمیشود و مدیر دفتر حق رد یا صدور اخطاریه رفع نقص نسبت به آن را ندارد فلذا در سؤال مطروحه لایحه تقدیم شده از طرف محکومٌ علیه قابل ترتیب اثر توسط مدیر دفتر نیست و دادگـاه نسـبت بـه رد دادخواسـت واخـواهی تقـدیم شـده در خـارج از مهلـت واخواهی اقدام خواهد کرد.
مبحث
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
* قانون آیین دادرسی مدنی