صورت‌جلسه نشست قضائی

کد نشست:۱۴۰۲-۱۰۱۹۶
برگزار شده توسط:استان مرکزی/ شهر زرندیه
تاریخ برگزاری:۱۳۹۷/۱۰/۲۶
موضوع:نحوه تقسیط خسارت تأخیر تأدیه چک

پرسش

چنانچه حکم به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه چک از تاریخ صدور تا روز پرداخت صادر شود و متعاقباً اعسار محکوم علیه ثابت و حکم به تقسیط صادر شود، نحوه محاسبه خسارت تأخیر تأدیه چگونه است ؟

نظر هیئت عالی

گرچه در تعیین خسارت تاخیر تأدیه، وجه چک مستند رأی دادگاه تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک می باشد و تا زمان صدور حکم اعسار قطعی یا محکومیت قطعی به پرداخت وجه چک و خسارت تأخیر تأدیه، شرایط مندرج در ماده 522 قانون آئین دادرسی مدنی به ویژه ملائت صادر کننده یا ظهر نویس لحاظ نمی شود؛ لیکن پس از صدور حکم اعسار قطعی، حق مطالبه خسارت تاخیر تأدیه از زمان قطعیت حکم اعسار به لحاظ عدم تمکن مالی قطع می شود.

نظر اکثریت

به موجب مواد قانونی مرتبط از جمله تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک و استفساریه مجمع تشخیص مصلحت نظام و همچنین مواد 515 الی 522 قانون آیین دادرسی مدنی خسارت تأخیر تأدیه چک از تاریخ چک تا زمان وصول قابل مطالبه است ، لکن برای صدور حکم محکومیت به خسارت تأخیر تأدیه احراز برخی شرایط از جمله (مطالبه داین،تمکن مدیون ، امتناع مدیون و ...) ضروری است .بنابراین درجایی که این شرایط وجود نداشته باشد، خسارت تأخیر تأدیه نیز منتفی است .حال چون در فرض سؤال پس از صدور حکم محکومیت، محکوم علیه با تمسک به امتیازات و حقوق قانونی خود، دادخواست اعسار مطرح نموده و دادگاه حکم به تقسیط بدهی وی صادر نموده است ، از دو جهت می توان گفت که از تاریخ صدور حکم تقسیط به بعد خسارت تأخیر تأدیه مازاد بر محکوم به به ایشان تعلق نمی گیرد؛ اول اینکه طبق ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی پرداخت خسارت تأخیر تأدیه منوط به تمکن مدیون است و درجایی که حکم اعسار و تقسیط بدهی ایشان صادر شده ، به مفهوم عدم تمکن است و از تاریخ صدور حکم تقسیط به بعد خسارت تأخیر تأدیه مازادی به وی تعلق نمی گیرد .دوم اینکه بموجب همین ماده قانونی محکومیت به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه منوط به امتناع مدیون است درجائیکه دادگاه بموجب حکم قطعی تقسیط وی را از پرداخت بدهی معاف یا شرایطی برای پرداخت مقرر کرده ، این موضوع امتناع محسوب نمی شود و یک امتیاز است که خود قانونگذار برای مدیون در نظر گرفته است .بنابراین از تاریخ صدور حکم تقسیط به بعد ، محکوم علیه مشمول هیچ گونه پرداختی مازاد بر محکوم به نیست و نوبت به محاسبه آن نمی رسد .

نظر اقلیت

با توجه به صراحت استفساریه الحاقی به تبصره ماده 2 قانون صدور چک مصوب سال 77 مجمع تشخیص مصلحت نظام که خسارت تأخیر تأدیه بر مبنای نرخ تورم از تاریخ چک تا زمان وصول آنرا قانونی دانسته است ،لذا در ما نحن فیه نیز صدور حکم تقسیط مانعی برای عدم وصول است و در هر حال داین طلب خود را وصول نکرده است . بنابراین در زمان پرداخت اقساط واحد اجرای احکام مدنی می بایست این امر را مدنظر قرار دهد و نحوه محاسبه خسارت تأخیر تأدیه هم به این شکل است که در زمان سررسید قسط اول نسبت به مبلغ تأخیر تأدیه به اصل دین را بدست آورده و میزان تأخیر و اصل در قسط اول استخراج و اصل پرداخت شده در قسط اول از کل دین کسر و در قسط دوم باقیمانده اصل را ملاک قرارداده و خسارت تأخیر تأدیه آنرا محاسبه می کنیم و سپس نسبت تأخیر تأدیه به اصل باقیمانده را محاسبه و قیمت پرداخت شده از اصل باقیمانده در قسط دوم را محاسبه و از اصل باقیمانده کسر و حاصل را ملاک برای محاسبه در قسط سوم قرار می دهیم و همین گونه تا قسط آخر عمل می شود .

مبحث

کلمات کلیدی

مستندات قانونی

تبصره ماده 2 قانون صدور چک

نحوه تقسیط خسارت تأخیر تأدیه چک | نشست قضایی | قضا