صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
در مواردی که دادخواست مطروحه توأم با تقاضای تامین خواسته یا دستور موقت باشد و خواهان تقاضای رسیدگی بدوی به آن را دارد؛ آیا محکمه ملزم است تا ابتدا به تأمین خواسته یا دستور موقت رسیدگی کرده و پس از اتمام آن وارد در ماهیت شود یا همزمان میتواند به هر دو موضوع ورود نماید؟
نظر هیئت عالی
در فرض سوال با لحاظ ماده 115 و قسمت اخیر ماده 314 قانون آیین دادرسی در امور مدنی نظریه اقلیت مورد تأیید است.
نظر اکثریت
وفق ماده 64 قانون آیین دادرسی مدنی، پس از تکمیل بودن دادخواست، دادگاه باید دستور رسیدگی و تعیین وقت دادرسی را صادر نموده و این به منزله ورود در اصل خواسته میباشد. اینکه دادگاه وارد رسیدگی به اصل خواسته به صورت همزمان با دستور موقت یا تامین خواسته میشود با منافاتی همراه نبوده و تشخص فوریت امر نیز با قاضی رسیدگی کننده است و امکان تعیین تکلیف در نحوه رسیدگی از سوی متقاضی برای محکمه در قانون پیشبینی نگردیده تا وی بتواند رسیدگی بدوی به امری را تقاضا نماید. از طرف دیگر همین که محکمه دستورات لازم برای دستور موقت یا تامین خواسته را صادر نماید به مفهوم ورود بدوی به آن بوده و لازم به ختم آن جهت ورود به اصل خواسته نیست. ضمن آنکه موضوع فوریت در مواردی همچون تامین خواسته و امکان اجرا قبل از ابلاغ، منوط به آن است که ابلاغ فوری ممکن نباشد و تأخیر اجراء باعث تضییع یا تفریط خواسته گردد. حال آنکه با وصف دادرسیهای الکترونیکی وکیفیت ابلاغات از طریق سامانه ثنا و دسترسی آسان خواهان و خوانده و اطلاع رسانیهای سریع چنین فرضی مبنی بر تأخیر در ابلاغ که موجب تضییع یا تفریط شود متصور نیست.
نظر اقلیت
با توجه به تقاضای خواهان و فوری بودن امر بدواً میبایست نسبت به تامین خواسته یا دستور موقت دادرسی شده و پس از اتخاذ تصمیم نسبت به آن؛ در ماهیت ورود کرد. چه آنکه اولاً؛ دادرسی مدنی با تقاضای خواهان آغاز و طبعا چگونگی ورود وابسته به خواسته وی میباشد. ثانیاً؛ تاسیس این دو نهاد دلالت بر فوری بودن امر رسیدگی اولیه به آن را دارد؛ لذا امکان دادرسی همزمان یا بدوی اصل خواسته وجود ندارد.
کلمات کلیدی
مستندات قانونی
ماده 117 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی | ماده 64 قانون آیین دادرسی مدنی