صورتجلسه نشست قضائی
پرسش
آیا اعطای نیابت جهت تشکیل جلسه دادرسی اعم از امور حقوقی یا کیفری از ناحیه دادگاه بدوی یا تجدیدنظر وجاهت قانونی دارد یا خیر ؟
نظر هیئت عالی
1-اعطای نیابت قضایی از دادگاه بدوی به داد گاه بدوی دیگر ( اعم از امور مدنی یا کیفری ) صرفأ در جهت تکمیل تحقیقات و اجرای قرارهای اعدادی به عمل می آید ( مواردی که پرونده را معد جلسه ی دادرسی ماهوی قرار می دهد) بنابراین دادرسی از اموری است که مباشرت دادگاه لازم است و به جلسه ی دادرسی دادگاه دیگر قابل اعطاء نمی باشد. ( مواد 119 ق.آ.د.ک و 290 ق.آ.د.م ). 2-در پرونده های کیفری که با کیفرخواست دادستان در دادگاه مفتوح رسیدگی قرار گرفته، در صورتی که نیاز به تحقیقات تکمیلی و رفع نقص باشد، اعطای نیابت قضایی بلاوجه است، بلکه مطابق ماده 341 ق. آ. د.ک پرونده به دادسرای صادرکننده ی کیفرخواست اعاده می شود تا مطابق قرار رفع نقص دادگاه اقدام شود. 3- مطابق مواد 452 ق. آ. د. ک و 354 ق. آ. د. م دادگا ه تجدید نظر، اموری غیر از جلسه ی دادرسی یا مواردی که مباشرت دادگاه در انجام آن ها شرط نیست را می تواند از طریق اعطای نیابت قضایی به دادگاه بدوی حوزه ی استان دیگر، درخواست اجرای آن را به عمل آورد و در صورتی که محل اجرای قرار در شهر دیگر همان استان ( غیر از مرکز استان ) باشد، دادگاه بدوی به نمایندگی قضایی دادگا ه تجدید نظر ( مطابق درخواست مرجع تجدید نظر ) اقدام به اجرای قرار می نماید.
نظر اتفاقی
با توجه به مواد متعدد از قانون آئین دادرسی کیفری و مدنی ، موارد ذیل قابل استنباط است: الف - اساساًٌ اعطای نیابت از دادگاه بدوی به دادگاه بدوی دیگر چه در امور مدنی یا کیفری صرفاً در جهت تکمیل تحقیقات و مواردی که پرونده را معد جلسه دادرسی قرار دهد صادر می گردد. بنابراین دادرسی نیابتی از مواردی است که مباشرت دادگاه لازم است و قابل اعطا نیست نظریه مشورتی بدون شماره مورخ 53/3/29 اداره حقوقی نیز مؤید این مطلب می باشد. ( مواد 119 قانون آیین دادرسی کیفری و 290 آیین دادرسی مدنی ). ب - اعطای نیابت از دادگاه کیفری در مورد پرونده هایی که با کیفرخواست از دادسرا ارسال شده فاقد مجوز قانونی است و چنان چه نقصی وجود داشته باشد از طریق اعاده به دادسرا انجام میشود. ( ماده 341 قانون آیین دادرسی کیفری ) . ج - اعطای نیابت از دادگاه تجدیدنظر به دادگاه بدوی همان استان صحیح و قانونی نیست و صرفاً نیابت در صورتی صادر میشود که اقدامی در حوزه قضایی استان دیگر لازم باشد. ( ماده 452 آیین دادرسی کیفری و 354 آیین دادرسی مدنی ).
مبحث
مستندات قانونی
ماده 290 قانون آیین دادرسی مدنی